Değişkenler

PHP’de temel olarak 6 tür değişken bulunur: string (metin), integer (işaretli tamsayı), float (işaretli kesirli sayı), boolean (TRUE ya da FALSE değeri alır), array (dizi) ve object (sınıflar konusunda göreceğiz). Bir de resource, global ve superglobal değişkenler var ki, onlara yazımın ilerleyen bölümlerinde değineceğim.

PHP değişkenlerin kullanımı konusunda oldukça esnektir; ama yine de doğal olarak bazı kurallara uymanız gerekiyor.

1.Değişken adının ilk karakteri rakam olamaz; örneğin $7tepe geçerli bir değişken adı değildir.
2.Değişken isimleri içinde -,+,@,! gibi karakterleri kullanamazsınız.

Değişkenler, biraz daha detay

Maalesef PHP’nin doğru anlatılması konusunda bazı problemler bulunmakta. Bunun nedeni biraz da, PHP’nin asıl kullanım alanının, çok hızlı değişen web ortamında kullanılmasından. Hemen hemen herşeyin “hap gibi sunulduğu” bir ortamda, PHP de derinlemesine incelenmiyor.

Geçen dersimizde PHP’nin ne olduğunu, neler yapılabileceğini, MySQL,Apache,PHP entegrasyonunu kısaca ele almıştık.

Bu derste, PHP ile ilk deneyimimizi yaşayıp artık ekran üzerinde birşeyler görmeye başlayacağız!

Ön Hazırlık

Önceki derste de üzerinde durduğum üzere, PHP ile web uygulamaları geliştirdiğimizi varsayıyorum. Bu yüzden, PHP uygulamalarımızı çalıştıracağımız bilgisayarımız üzerinde Apache (ya da Lighttpd gibi muadili), MySQL (başka veritabanları da kullanabilirsiniz, ancak aksi belirtilmedikçe MySQL kullanılacak) ve elbette PHP bulunmalı.

Windows kullanıyorsanız, Görev Yöneticisinde Apache ve MySQL’ın görünür olduğundan emin olun:

PHP nedir diye sorulduğunda, web uygulamaları için geliştirilmiş bir dil olduğu yanıtını alırsınız.

Bu çok eksik bir tanımlama. Sözgelimi, PHP-GTK ile masaüstü uygulamalar geliştirebilirsiniz. Hatta sistem yönetimi için kullanabilirsiniz. Bazı eski UNIX dinazorları sistem yönetimi için PERL’den başka bir dil tanımazlar; oysa PHP ile bir Linux sistem üzerinde yapamayacağınız şey yoktur. Hatta çoğu zaman, Bash scripti yazmaya üşenip, Linux üzerindeki işlerimi PHP scriptleri ile görürüm; zira PHP benim için daha anlaşılır ve mantıklı bir dil.

Hemen hiçbiryerde anlatılmadığı için, PHP’nin nasıl çalıştığı ile başlayalım.

PHP web uygulamaları ile nasıl çalışır?

PHP, daha ilk zamanlarından bu yana, MySQL veritabanı ve Apache webserver ile ayrılmaz bir üçlü haline geldi. Aslında, özellikle çok iyi GTK entegrasyonu ile masaüstü programcılık alanında da kendisine bir yer edinebilecek olan PHP, daha çok bir web dili olarak öne çıktı ve neredeyse yıllardır hiçbir rakibine geçit vermiyor.

Günümüzün etkileşimli web siteleri düşünüldüğünde, PHP’yi en çok veritabanlarına erişmek,değiştirmek ve bilgi yazmak için kullandığımızı söyleyebiliriz. Bu alanlarda oldukça başarılı ve hızlı olmasına rağmen, bu işleri bizim için çok daha kolay ve derli toplu hale getiren bir araç bulunmakta: EzSQL.

EzSQL, meşhur Wordpress’in de kendi içinde kullandığı bir veritabanı erişim sınıfı. Justin Vincent tarafından kodlanan EzSQL, sadece MySQL için değil, Sqlite, Interbase,Firebird, Postgresql, Microsoft SQL Server ve Oracle8 ve Oracle 9 içinde kullanılabiliyor. Bunun sağladığı avantajlardan biri de, saydığım 3 veritabanı arasında, PHP kodunu değiştirmek zorunda kalmadan değişim yapılabilmesi. Elbette, kullanılan SQL ifadelerinin uyumlu ve standart olması gerekmekte. Sözgelimi, PL/SQL sorgularını doğal olarak MySQL ya da herhangi bir başka ilişkisel veritabanı üzerinde çalıştırmanız mümkün değil.

Bu ülkede meslek liseleri üzerinden “programcı” yada buna benzer sıfatlarla eğitim gören bir çok insana,hatta bir çok değil de nerdeyse tamamına önce olayın temel mantığının anlaşılması açısından kağıt üzerinde bir programın nasıl başlayıp nasıl bitmesi gerektiği kavratılmaya çalışılır.Daha sonra ise şanslı olanlarımız (yani bu şanslıdan kastım okulunda uygulama çalıştırıp oluşturabilecek donanıma sahip olanlarımız),Pascal üzerinden pratik yapmaya başlar.Burada geliştirilen uygulamalar nesnel olmadığından pek tabii de çeşitli matematiksel hesaplamalar yapmaya çalışan küçük uygulamalar yaptığınızdan zaten bilgisayarı olmayan bir çok öğrenci olaydan tamamen kendini dışlar ve soğur.Bunlar gereksizdir demiyorum ama biraz teşvik ve heyecan katamıyordu eğitim görevlileri işin içine.Herhangi bir şey sorduğunuzda sanki çok zor bir teoremi bilginiz olmadan inceliyormuşçasına size daha bir şey bilmeden uçmamanız ve hayal kurmamanız gerektiği üzerine telkinlerde bulunur.Tabi saçma sapan bir çok konuda kaybedilen vakitlerde cabası.Ama bir şeyi de inkar edemeyeceğim.Oda Pascal da program yazarken çalıştığını gördüğümde aldığım zevki hiçbir RAD tabanlı dille geliştirdiğimde almadığımdır?.

Daha sonraki senelerde ise artık Visual Studio 6.0 ile nesnel programlama olayına giriş yaparsınız.

Veri aktarma komutlarından sonra, şimdi de programımıza yön verecek karar mekanizmalarını görme zamanı geldi diye düşünüyorum;çünkü bir programlama dilinde programda gerekli durumları kontrol edip bir sonuca varmayı öğrenmedikçe zevkle çalışmak pek mümkün olmaz. Şimdi programımıza karar vermeyi öğretelim:

Kontrol(Karar verme) komutları

Öncelikle bu komutları 2 gruba ayıralım: Bir grup komut bit düzeyinde,öbür grup ise register düzeyinde kontroller yaparak çalışmaktadır. Burada bit ve register düzeyinden kasıt, programa yön vermek için kontrol edilecek verinin sadece 1 bit ya da 1 registerin tüm içeriğinin olmasıdır.

Merhaba , geçtiğimiz ay başladığımız PIC ve PIC Assembly yazı dizimize kaldığımız yerden devam ediyoruz.

PIC Assembly’e başlamak için PIC yapısını iyi bilmemiz gerekiyor. PIC ile ilgili bilgiler edinmeye de devam edeceğiz. Daha çok PIC Assembly üzerinde duracağımız için detaylar ; PIC çeşitleri, bazı modellerin özel yetenekleri üzerinde durmayacağız. Çalışmalarında farklı PIC modeli kullanacak arkadaşlar , o PIC’e özel bilgileri ayrıca araştırmak durumundalar. Burada sık kullanıma sahip olduğunu düşündüğümüz modelleri tanıyacağız.

Elektronik dünyası, mikroişlemcilerin ve mikrodenetleyicilerin uygulamalarda daha sık yer almaya başlamış olmasıyla , zaten hayli yakın olduğu bilgisayar ve programlama dünyasıyla mevcut bağlarını sıkılaştırmış tır. Daha çok bilgisayarlarda duymaya alışkın olduğumuz “program” kelimesi , öncelikle cep telefonlarında boy göstermiş ve dahası elektronik bütün cihazlar için artık garipsenmeyecek bir duruma gelmiştir. Mikrodenetleyiciler ve mikroişlemciler arasındaki farkı kısaca inceleyip , hemen arkasından PIC’i daha yakından tanımaya çalışacağız:

Kompleks mikro-elektronik devreler sayesinde, veri üzerinde fiziksel olarak hazırlanmış bu devrelere karşılık gelen işlemleri yapabilirler. İç yapıları amaçlarına göre çeşitlilik gösterir; ki bu aşamada işimizi teoriye yeterince buladığımızı düşünüyorum, bu sebeple direkt işimize yaramayacak veya anlamamız için gerekli olduğunu düşünmediğim konularda detaydan uzak durmaya çalışacağım.

Havaların ısınmasıyla birlikte, zaten işi gücü gevşetmek için bahane arayan insanoğluna gün doğdu.

Geçenlerde 14 yaşındaki kuzenimle konuşurken -kendisi Python delisidir- “Ya yazı çok iyi de, bizim okulda bile bu kadar disiplin yok!” deyiverdi.

Ben de bu ay, biraz “gerçek dünyaya” dönmeye karar verdim. Bu yazıda, Python’un “pratik yüzüyle” tanışacağız. Aslında yapacağımız şey, Python ile gelen hazır modülleri birazcık tanımaktan ibaret. Bu sayede, özellikle programcılıktan biraz ürken arkadaşlara, bu işin sandıklarından daha kolay, hatta zevkli bile olabileceğini(!) göstermek istiyorum.

Python’da her şey modüler bir yapıdadır. Hatta daha da iyisi, yapmamız gereken birçok işlevi yerine getiren modüller, zaten Python ile gelmektedir.

Modüller, geçen ay bahsettiğim fonksiyonlara çok benzerler. Bir modül, fonksiyona benzer şekilde çağırılır ve çalıştırılır. Ancak modüller, fonksiyonların aksine, .py uzantılı basit metin dosyalarından oluşur.

Elbette, fonksiyonlar varken neden modül kullanmak gerektiğini sorabilirsiniz. Modüller, fonksiyonlarla çok benzer avantajlar sağlamalarına rağmen, aynı şey değildir. Bir modül dosyası, istenilen sayıda fonksiyondan oluşabilir. Örneğin, birbirine çok benzeyen iki muhasebe programı yazacaksanız, hesaplama yapan fonksiyonları bir modülde, tasarımla ilgili öğeleri bir başka modülde toplayabilirsiniz. Böylece, ilk programı yazdıktan sonra, elinizde ikinci programı yazmayı kolaylaştıracak iki adet modül dosyanız olacak. Bundan sonra tek yapmanız gereken, bu modülleri yeni projenizde de kullanmak.

Bu ay özellikle fonksiyonlar üzerinde duracağız; çünkü fonksiyonlar hemen hemen her programlama dilinin en önemli yapıtaşlarından biridir.

Peki fonksiyon nedir? Düşününki bir program içinde, çeşitli yerlerde girilen bir ürünün KDV’sini bulmak zorundasınız. Bildiğiniz üzere, birçok mal ve hizmetin KDV oranı %18′dir. Basitçe, ürünün fiyatını 0.18 ile çarparsak, KDV’sini de bulabiliriz. Öte yandan, sürekli tekrarlanan işleri kopyalamak yerine, bu işi yapan bir fonksiyon yazmak çok daha kolay ve hızlıdır.

Bir programlama dilinin yapısınında, biraz dikkat ederseniz, aslında fonksiyonlardan oluştuğunu fark edebilirsiniz.

Aslında her fonksiyon kullandığımızda, elimizdeki dile yeni bir kelime ekleriz demek mümkündür.

Peki fonksiyon kullanmanın avantajları nelerdir?

Geçtiğimiz ay değişkenleri ve operatörleri incelemiş, listeler üzerinde durmamıştık. Bu ay, özellikle ortanın üzerindeki karmaşıklıkta programlarda çok işimize yarayacak olan listeleri inceleyecek ve ardından if,for ve while gibi karar yapılarına göz atacağız.

LİSTELER VE TÜPLER

Bu konuya başladığımızda, diğer programlama dilleri ile haşır neşir olmuş okuyucularımız, aslında bir çeşit “dizilerden” bahsettiğimi hemen anlayacaklar.

Günümüzde en hızlı gelişim grafiğine sahip dillerden biri Python. Python; Windows, Linux ve Mac OS gibi değişik platformda çalışabilmenin yanında, cep telefonu gibi mobil cihazlara da girdi. Nitekim Nokia, Symbian tabanlı telefonları için Python’ u ciddi anlamda desteklemeye başladı. Hatta uzun süre Visual Basic ve C++’ ı öne çıkaran ve değişik dillere pek de prim vermeyen Microsoft bile, Visual Studio paketine çok yakında Python’ u dahil edecek. Yılbaşından önceki ilk hafta, Python’ un betası Microsoft tarafından duyuruldu bile.

srogramlama ile az çok uğraşmış olan herkes C’nin adını duymuştur. Birçok kişi tarafından daha başlanmadan adı unutulan yada ekrana “Merhaba Dünya” yazıldıktan sonra terkedilen C, aslında düşünüldüğünden çok daha derin bir denizdir. Yazımızda “Linux İşletim Sistemi Altında C ile Programlama” konusuna giriş yapıp C’nin bazı tozlu kısımlarına ziyaretler yapacağız.
Her ne kadar, başlığımız “Linux İşletim [...]