Barış Atasoy>

Veliferalar hakkında pek Türkçe kaynak olmadığını farkettim. Olanlarda, iki kaynaktan çalınmış. 20 kadar site (benim gördüğüm) iki kaynağı çalarak, kendi sitelerine koymuş. Benim de çok yazım çalındığı için, küfür ettim durdum.

Aslında, yabancı kaynaklarda çok değil. Üstelik, birçok hatalar var.

Velifera, daha bu hobiye ilk başladığımdan beri, en güzel bulduğum türlerden biri. Hatta, canlıdoğuranlar arasında en güzel, karakterli ve kavgacı balık diyebiliriz(!).

Şimdi ilk elden tecrübelerimi aktarabilirim:

Yavru akvaryumumdan…Jaws kılıklı siyah balık, 2 aylık Black Molly, daha doğrusu aymoli yavrusu.Üstteki beyaz, 2 haftalık Velifera.Turuncu olanlardan ikisi Plati,diğerlerini seçemedim…

Veliferaların en fazla 12 santim olabileceği çeşitli kaynaklarda belirtilmiş ki, bu doğru değil. 15 santimin üzerinde bir dişi Velifera’yı, daha 1 ay önce, Eminönü’nde bir balıkçıda gördüm. Bazı yabancı kaynaklar 18 santime kadar büyüyebildiklerini söylüyor ki, şu an elimde gayet kötü şartlarda büyümüş bir Velifera’nın 8-9 santim olduğuna bakarak, 18 santimin makul olduğunu söyleyebilirim. Üstelik, bendeki Velifera daha 5 aylık bile değil.

Dişili-erkekli beraber büyüyen çoğu balık gibi, bu şartlarda, ticari kaygılarla büyüyen Velifera’lar da fazla gelişmiyorlar. Üstelik, birçok kaynak, Velifera’nın en az 300 litrelik ve 40 santim yüksekliğindeki akvaryumlarda büyütülmesi gerektiğini söylüyor.

Bu da yavru akvaryumumdan. Pek mahsun çıkmış; herhalde yetim olduğu için. Annesini doğumda kaybettik. En fazla 4-5 aylık bir dişiydi. Karma akvaryumda erken hamile kalmış. Dişilerin 6 ay erkeklerden uzak durması gerek; zira hemen hamile kalıp doğumda ölebiliyorlar. Ölmeseler bile, gelişimleri çok kötü etkileniyor.

Velifera’ların ayda bir doğurdukları da doğru değil. Aslında, Moli türleri de ayda bir doğurmuyorlar ve üreme davranışları kadar, yavruları ve doğumları da benzerlik gösteriyor. Veliferalar da, Moli türleri gibi, 8-10 haftalık bir hamilelik dönemi geçiriyorlar. Ortalama yavru sayısı 20 civarı. Yavrularını yediklerine şahit olmadım. Hatta, 2 aylık bir molinin ağzına aldığı bir yavruyu geri tükürdüğüne şahit oldum(!). Bazı balıklar yavruların ne olduğunu merak edip tadına bakmaya çalışıyorlar; hemen yavru yiyorlar diye paniklemeye gerek yok. Buna kovalama da dahil. Erkek veliferam, yavruları sık sık kovaladığı halde, Bir şey yapmıyor.

Moli erkekleri gibi, Velifera erkekleri de hemcinslerine karşı biraz agresifler. Ancak, bu agresiflik abartılmış. Moli ve Velifera’lar, “eş tutuyor”. Platiler gibi tek eş eğilimli değiller; beğendikleri dişilerle sık sık çiftleşirken, kendi türlerinden diğer dişilere karşı son derece ilgisizler. Başka bir Moli ya da Velifera, erkeğin haremine göz dikerse, kovalamalar yaşanıyor, ancak ısırma, çarpma gibi öldürmeye yönelik davranışlar sergilemiyorlar. Dikkat edilmesi gereken, cüsse farklarının çok fazla olmaması. 12 santimlik Velifera, 3 santimlik Velifera’yı, istemese bile kovalarken öldürebilir. En iri erkek en baskındır diye de bir kural yok; nitekim bendeki bir Velifera ve Moli, kendilerinden en az %25 iri bir Velifera erkeğini sabahtan akşama kadar kovalıyorlar!

Aslında, Veliferaların dişileri erkeklerinden daha agresif ve bir parça da bölgeciler.

PH 7-8.5 arasında yaşadığı söyleniyor; ben 7.5-8.5 gibi değerler arasında sorunsuz yaşadıklarını gördüm. Tuz tavsiyesine uyup, 50 litreye bir tatlı kaşığı kaya tuzu atıyorum. Sofra tuzu kullanmayın; bu tuzlarda bulunan ve kayganlaştırıcılığı artıran Magnezyum Sülfat balıklarınız için zararlı olabilir. Tuzu iyice erimeden akvaryuma sokmayın; tanelerini yemeye kalkarlarsa balıklarınız ölür…

Bunun dışında, akvaryumda bir parça yosun bırakıyorum; tüm canlıdoğuranlar gibi Veliferalar da yosuna bayılıyor. Üstelik, gelişimleri ve sağlıkları açısından çok yararlı. Yalnız, sakal yosunu olmamalı. Akvaryumuzda sakal yosunu oluşumuna izin vermemeli, oluşuyorsa su değerlerini kontrol etmelisiniz. Sakal yosunu, balıklarınızın sevmediği ortamı sever ve su değerlerinin kötüye gittiğinin işaretlerinden biridir.

Gelelim, herkesin merak ettiği konuya(!). Moli türleri ile Velifera arasındaki fark nasıl anlaşılır?

Farkı anlamak için sırt yüzgecine bakmanız gerek. Molilerin sırt yüzgecinde -ki gösterişli sırt yüzgeci olan moliler velifera kırmalarıdır- 14 ince kılçık bulunur. Velifera’da ise bu sayı 18′dir. Yalnız, moli-velifera melezlerinde farklı rakamlar çıkabilir; bu, yavruların ana ya da babanın baskın özelliklerinden kaynaklanan bir durum.

Moli-Velifera melezi yavrular büyüdüklerinde oldukça serseri oluyor; bendeki erkekler oldukça kavgacı ve kadın düşkünü(!).

Akvaryumunuz en az 150 litreyse, birden fazla erkek koyabilirsiniz. Bu konudaki aksi tavsiyelere fazla kulak asmanıza gerek yok. Yalnız, koyduğunuz erkeklere benzeyen, en az ikişer dişi koymanız şart. Aksi halde, çok fazla kavga yaşanır ve çiftleşme şansı bulamayan erkek Veliferalar donuk ve korkak olurlar.

Isı olarak 25 dereceyi tercih ediyorum. Karma canlıdoğuran akvaryumunda her balığın rahat ettiği bir ısı. Yüksek ısının doğurganlığı tetiklediği söylense de, genel kural olmasına rağmen her zaman doğru değil. Bazı türler, ısı düşünce daha fazla çiftleşme isteği gösterebiliyor. Ayrıca su piresinin balıklar aleminin Viagra’sı olduğunu da ekleyeyim(!).

Velifera yavruları, Moli yavrularından biraz daha büyüktür, ancak bu kadar büyük doğmalarına rağmen çok hızlı büyümezler. Nitekim, aynı gün doğan Velifera ve Plati yavrularım içinde, ilk doğduklarında neredeyse plankton büyüklüğünde olan(!) Plati yavrularım, şu an Velifera yavrularını geçmiş durumdalar.