Barış Atasoy>

Hartmann Neuron, kesinlikle devrimci bir synthesizer. Daha önce bahsettiğim Korg OASYS gibi, Hartmann Neuron’da bir x86 işlemcili anakart üzerine kurulu ve işletim sistemi kullanıyor.

Kötü haber ise, Hartmann Neuron’un artık üretilmiyor olması. Bunun yerine, bir VST plug-in’i çıkarmışlar. Oldum olası VST plug-in’leri ve Cubase yazılımlarından vicdanımın gece tarafı kadar tiksindiğimden, üzüntüm bir kat daha arttı.

Hartmann Neuron’u bu kadar özel yapan şey, yeni bir sentezleme tekniği getirmesi. Normalde, bir konuyu seçip didiklemekten hoşlandığım halde (eski Pozitif PC okurlarının bildiği üzere-bu arada, Pozitif PC’nin yakın zamanda sürprizlerle birlikte geri döneceğini de müjdeleyeyim!) blogumda konulardan yüzeysel bahsetmeyi tercih ediyorum. Zira, blog’un “ruhunda” da bu var…

Dolayısıyla, Neuron’un ne gibi yenilikler getirdiği konusundan da yüzeysel olarak bahsedeceğim. Zaten ayrıntılara girmeye kalksanız, üzerine kolaylıkla Suç ve Ceza kalınlığında bir kitap yazılabilir!

Hartmann, “tek kişilik orkestra” mantığıyla ortaya çıkmış, üretim kalitesi yüksek, harc-ı alem olmayan bir synthesizer. 5000$ üzerindeki fiyat etiketi de bunu gösteriyor. Neuron’u tasarlayan Axel Hartmann, daha önce Alesis Andromeda ve bazı Waldorf modelleri gibi bazı efsanevi aletlere imza etmiş biri. Bu özellikleriyle, Bob Moog’u andırmıyor değil.

Neuron, Resynthesis diye bir teknik kullanıyor. Aslında klasik VA özellikleri de taşımasına rağmen, Resynthesis özelliği sayesinde bir sesi Neuron’a yüklediğinizde, yazılımın yapay zeka özelliği devreye giriyor (bu terimden nefret ediyorum!). Ses, Neuron’un içinde “parçalanıyor” ve sesi oluşturan kaynağın -mesela keman- fiziksel özellikleri modelleniyor.

Bu noktadan sonra, artık tek oyuncak osilatör ve filtre olmaktan çıkıyor: scape ve sphere ile sesi şekillendirmeye başlıyorsunuz. Scape’i kemanın teline, sphere’ı ise gövdesine benzetebilirsiniz. Bu parametrelerle oynayarak, sözgelimi kemanın telini gerip gevşetebilir, ya da gövde formuyla oynayabiliriz.

Bu parametrelerle oynayarak, 60 YTL’lik bir kemandan Stradivarius sesi alabileceğinizi sanmayın; zaten Neuron’un ortaya çıkış amacı ya da “görevi” bu değil. Neuron, yeni bir prensip getiren lider bir tasarım.

PC anakartı kullanılmış olması nedeniyle, bu harika alete sahip olanlar, fan sesi gibi bozucu faktörlerden şikayetçiler. Buna rağmen, üretilen sesin çok iyi olduğu söyleniyor. Burada kastedilen sonic fidelity, sesin gerçekçi olması ya da olmaması değil. Hala birçok kişi, synthesizer’ları akustik aletleri taklit eden elektronik oyuncaklar gibi görüyor ve bu da müzikalite açısından kısır bir durum yaratıyor. Synthesizer, yeni sesler üretmek, “varolmayan enstrumanları çalmak” için yaratılmış bir alet. Özellikle de Virtual Analog, ya da Arp 2600, Moog (eski modelleri) gibi ilk analog synth’lerin takipçisi olan Alesis Andromeda gibi modeller…

Clavia Nord Rack ile benzer fiyat aralığında alabileceğiniz fazla Virtual Analog synthesizer yok. İlk bakışta, akla iki seçenek geliyor: Korg Radias ve Alesis Ion.

Alesis, Ion’un efsanevi Alesis Andromeda’nın “kırpılmış” bir versiyonu olduğunu söylese de, aradaki 5 kata varan fiyat farkı beni biraz şüpheye düşürdü. Üstelik, en azından benim gördüğüm kadarıyla Korg Türkiye’de ciddi, yardımsever ve makul fiyatla satış yapan bir distribütöre sahip. Radias, sesi ve kullanıcı dostu arabirimi ile beni tavladı; ancak arkamda 1 trilyon(!) wattlık devasa JBL’ler olduğu için, Radias’ın ne kadar iyi olduğu konusunda garanti verebilecek durumda da değilim.

RADIAS ise, oyuncakmış gibi duran, feci kalitede klavyesi ise derhal soru işareti uyandırıyor. Daha ucuz olan Ion’un durumu da, aynı Korg Radias gibi içler acısı. (Ion’u yakından görmedim; ama fotograflarda bile derhal sırıtıyor)

İyi haber ise, Korg Radias’ı klavyesiz de alabilmeniz. Korg, akıllıca bir hareketle, aslında bir rack synthesizer olan Radias’ı klavyesi ayrılabilir bir modül olarak piyasaya sürmüş. (Aslında rack de değil; desktop bir model Radias. Zaten masanın üstüne koyabilecekken, rack’e monte etmek pek ergonomik değil.)

Clavia Nord Lead 3, ya da daha iyisi Nord Rack 3 (zaten 3 klavye varken neden bir tane daha alasınız?), makul fiyatı ve ortanın üzerinde özellikleri ile cephaneliğinize katmak isteyeceğiniz bir synthesizer.

Çok iyi bildiğim halde, Clavia’nın Türkiye distribütörü olan firmayı unuttum. Ne telefonlarını, ne de web sitelerini bulmak mümkün olduğundan, bir türlü fiyat alamıyorum.

Clavia’nın İsveç’teki sitesine gidip “distributors” linkine tıkladığınızda, kapı duvar olduğunu görüyorsunuz.

Hazreti Google’a sorduğunuzda ise, ilk sayfada kendi yazdığım şu sayfa ile karşılaşıyorum; ama Clavia’yı Türkiye’ye kim getirir ya da satar, bir emare yok.

Bu zamanda, elektronik bir cihaz satan bir şirket için ayıp bu. Üstelik, Clavia, takdir ettiğim, 8-10 kişiyle mucizeler yaratan bir şirket.