Barış Atasoy

Korsan Parti ile ilgili bende çok büyük rahatsızlık yaratan bir mesele var: Telif haklarının 5 seneyle sınırlı olmasını istiyorlar. Neden?

Neden 5 sene? Ya da, bu işin “detayı” ne?

Yani, 5 sene sonra, telif hakkını “kiralayan” yayıncı, artık bu hakka sahip olmayacak mı?

Yoksa, hak hepten mi düşecek? Yani eser sahibi de mi bu hakkı kaybedecek?

Şimdi başka bir konuya dönelim: 5 yıl sonunda, telifi düşmüş olsa da, biri benim kitabımı basacak. Muhtemelen de, bu, ilk anlaştığım, 5 yıl önce kitabımı basan yayıncı olacak. Çünkü kitabı basmak, dağıtmak ve reklamını yapmak gibi olanaklara sahip değilim. İşin kötüsü, sanırım Korsan Parti hariç, bu sorunun herkes farkında. Yani, telif hakları olmasa bile, yayıncılar, onları doğal olarak tekel haline getiren bazı piyasa sorunlarından yararlanıyorlar.

Peki şimdi canalıcı soruyu soralım: Neden yayınevi sahibinin oğlu Ali, babasının birikmiş servetini yeme şansına sahip olacakken, benim oğlum Ahmet’in, benden kalan tek mirası, telif, 5 sene sonra piç ediliyor?

Şunu diyebilirsiniz: sen de paranı gayrimenkule çevir, yatırım yap, borsaya gir. İyi de, ben kapitalist değilim ki! Götü boklu emekçiyim; yazdığım kitabın telifiyle karnım doyuyor. Ayrıca kapitalist olmak da istemiyorum kardeşim; fasülye hesabı yapacak olsam oturup neden kitap yazayım yahu!

Neden, üç kuruşluk telif hakkımı sorgulayan Korsan Parti, çok daha ciddi sorunlarla ilgilenmiyor, sözgelimi üreteni mağdur etmeden nasıl kapitalizmin cukkaladığı aşırı karı yok ederiz demiyor?

Neden yayınevi,dağıtıcı tekeline çomak sokmak yerine, eser sahibinin tekerine çomak sokuyor?

Korsan Parti, medyayı ürkütmeden, medyatik olarak güç mü kazanmaya çalışıyor?

Belki de, Korsan Parti de, aslında “o tarafın adamı”. Öyle ya, telifler 5 seneye düşerse, bu işten yine yayıncılar kar edecekler!

Şimdi diyebilirsiniz ki, “serbest piyasa kanunları içerisinde yeni yeni yayıncılar piyasaya girip fiyatların düşmesine neden olacaktır”

Elbette hayır. Dünyanın en “sağlam” tekellerinden bazıları yayıncılık tekelleridir; zaten böyle birşey olabilse günümüzün şartlarında da olabilir. Yeni şirketler piyasaya girip yayıncılarla anlaşabilirler. Sözgelimi, normalde cirodan %20 kazanan U2′ya, ben %50 verirsem, neden benle çalışmasın? Çalışır; ama piyasa, onu sanatçı, beni de girişimci olarak çeşitli müdahalelerle yok eder.