İyi çay demlemenin sırları
Sık sık şikayet ediyorum dışarıda iyi çay içemediğim için. Bir bardak çayı yarım depo benzin fiyatına içtiğiniz cafelerde bile sallama çay (poşet çay kibarı; baştan savma olduğu için sallama çay lafı daha uygun!) verme terbiyesizliğini yapıyorlar. Bu konuda birkaç kez kavga etmişliğim var; hatta bir seferinde “özrü kabahatinden büyük” bir cevap almıştım: çok sık çay demliyorlarmış, ziyan oluyormuş. Bunu söyleyen cafenin bir günlük hasılatı çay fabrikası alacak kadar!
Özellikle son 10 yılda, doğru adı “Instant Coffee” olan, ama jilet,termos gibi marka adıyla özdeşleşmiş bir Nescafe kültür(süzl)üğü aldı başını gidiyor. Nescafe içmeyin! Dünyanın en adi kahvesi olduğu gibi, taneleri birarada tutmak için yapıştırıcı katkı maddeleri kullanıyorlar. En iyi ihtimalle, bol bol böbrek taşı sahibi olursunuz. Kahve içecekseniz, filtre kahve ya da daha iyisi Türk kahvesini tercih edin.
İleri düzeyde çay tiryakisi olduğum için çay konusunda denemelerim çoktur. Çay demlemek aslında çok basittir. Birkaç basit kurala dikkat etmeniz yeterli:
1.Porselen demlikle metal demlik arasında bir fark yoktur. Metal, özellikle artık pek üretilmeyen aluminyum demlikler ısıyı porselene göre daha hızlı ve fazla ilettiklerinden, ocağın altını çok daha az açmalısınız. Fark buradan gelir; yoksa lezzet farkı olmaz. Porselen önemli ölçüde hata kaldırır, o kadar. Ben orta boy bir çelik demlik kullanıyorum; ocağın en küçük gözünü, en kısık ayarda kullanırım çay demlerken.
2.İşin en önemli inceliği suyun sıcaklığını doğru ayarlamaktır. Asla fokurdayacak kadar sıcak bir suyu demliğe koymayın ve demlenme sırasında suyun fazla kaynamasına izin vermeyin. Bunu yaparsanız çay buruktan da öte, acı olacaktır.
3.Bergamut ya da bergamut katkılı çaylar çaya hoş bir koku verirler; ancak bu çayları direk içmenizi önermem. Özellikle çok içildiğinde mide bulantısı yaparlar. En iyisi, bu çayları onda bir oranında standart çayla birlikte harmanlamaktır.
4.Sıcaklığa bağlı olsa da, 2 saatten fazla kaynamış çay mide bulandırır ve acılaşır.
5.İngiliz ve Seylan çaylarından uzak durun. Özellikle Seylan çayı, tarımsal olarak verimli olmanın dışında, hiçbir iyi yanı olmayan, düşük kaliteli bir türdür. Aslına bakarsanız, “İngiliz çayı” diye bir şey yoktur; bunların çoğu bizim damak tadımıza uygun olmayan harmanlardır. Lipton’un karadeniz harmanı fena olmamakla birlikte, fazla aromatik olduğundan çok çay içenlerin midesini bulandırabilir; ayrıca pek renk vermez.
6.Lezzet ile renk arasında bir bağlantı yoktur. Yine de, açık çay içerseniz genelde tadını alamazsınız.
7.Bizdeki çayların çoğunun maalesef bir standardı yoktur. Bu yüzden, genelde fiyatla kalite arasında doğru bir orantı bulunmuyor. (Burada özellikle Twinings’in hakkını yemeyelim; beğenmesemde her kutu aynı çıkıyor). Filiz genel olarak iyi bir çay, ancak bazen çok kötü de çıkabiliyor. Lipton Karadeniz belli bir standart yakalamış, ama bu aralar favorim Deren.
8.Yeni bir çay aldığınızda en azından ilk bardağı şekersiz için. Şekersiz çay içtikçe, zaman içinde kalite farkını çok daha iyi anlayacaksınız.
9.Çay makinesi kullanmayın.
10.Sanılanın aksine içme suyuyla iyi çay demleyemezsiniz; çünkü bu sular fazla yumuşaktır. İstisnalar var. Çay demleyeceğiniz su bir miktar kireçli olmalı. Eğer çaydanlık hiç kireç tutmuyorsa, iyi bir çay içemiyorsunuz demektir. Elbette, fazla kireçli sulardan da hem sağlık, hem lezzet açısından uzak durmalısınız.
zuzu :
Tem 18, 07 at 2:43 pmÇay demleme konusunda çok da becerikli olmadığım biliniyor. Tavsiyeleri dikkate alarak deneyeceğim bir de; umarım işe yarar. Bu arada poşet çay için söylediklerine aynen katılıyorum, su içerim daha iyi. Hem kağıt ve ipin tadı dahi karışıyor çayımsı şeyin içine ve iğrenç oluyor.
ylcncn :
Tem 19, 07 at 4:00 am“Porselen demlikle metal demlik arasında bir fark yoktur” kısmına pek katılamadım özellikle yeşil çayı pek bir severim porselen demlikte ^^
Barış Atasoy :
Tem 19, 07 at 5:51 amZevk meselesi, bende yeşil çayı hiç sevmem mesela:)
Can :
Tem 20, 07 at 5:56 amDoğuş çay var oda çok güzel bence en azından ben beğenerek içiyorum lipton çayından daha iyi diyebilirim.
Barış Atasoy :
Tem 20, 07 at 7:22 amDoğuşta bir standart sorunu var. Bir kere aldım tesadüf müdür iyi çıktı sonrakiler faciaydı.
Farklı Renkler, Farklı Linkler :
Tem 25, 07 at 4:22 pm[...] İyi Çay Demlemenin Sırları [...]
Emre884 :
Eyl 17, 07 at 10:40 amÇok güzel demlediğinizi düşündüğünüz çayın içimiyle beraber ortamda sohbet de olacaksa demliğe bir miktar hint keneviri(dişi) ekleyin. Muhtemelen sık yaşamadığınız bi tecrübe yaşayacaksınız. Hint kenevirini Gaziosmanpaşa sarıgöl, Taksim Tarlabaşı ve Kasımpaşa Hacıhüsrev gibi mekanlardan temin edebilirsiniz.
Barış Atasoy :
Eyl 17, 07 at 11:02 amBen sigara olarak alıyorum cannabis cannabis’i:) Ama birgün muhakkak deneyeceğim:)
ilhami :
Şub 16, 08 at 6:48 amSeylan çayı konusun da yazdıklarınızın gerçekle uzaktan yakından alakası yoktur.Sanırım çay ne demek bunu bilmiyorusunuz….kısa zamanda öğrenin…
ismail :
Şub 29, 08 at 1:41 amseylan çayı haketten kaliteli çaydır.ama kalitelisini kullanmak gerekir.şindi turkiyede yeni piyasaya girmiş olan alokozay firmasının çayını k.köyde denedim.tatbak yapıyorlardı inanilmaz güzel herkese tavsiye ederim.bi için bana hak vereceksiniz.havada soğukdu mukemmel bi tadı vardı
seyit :
Mar 06, 08 at 9:15 amismail arkadaşın dediği gerçekden doğru denemenizde fayda var.bişey kaybetmezsiniz.eğer beğenmezseniz burda tartışalım.
saygılar
omar :
Mar 11, 08 at 12:55 pmevet bende içtim alokozay tea gerçekten çok güzel çay herkese tavsiye ederim
filiz :
Haz 29, 08 at 11:47 pmalokozay çayını bende bu hafta sonu denedim hem misafirlerim hemde ben çok beğendim kesinlikle herkese tavisye ederim,siyah yda yeşil tercih sizin ama yasemin ekli olan harika
ufuk :
Tem 19, 08 at 2:47 pmvalla hintkenevirli çayi içiyorum gerçi toz olarak kullaniyorum onu ama gerçekten enfes muhabbet ortami + keyif veriyo insana denemenizi tavsiye ederim
mehmet :
Eyl 03, 08 at 5:22 pmçay evvela çaykur olmalı sonrada çaykurun siyah paket altınbaşak çayı sonra su kaynamaya başladığı vakit 20 ye kadar sayıp indirmeli suyu mineralleri öldürmemeli buçayı demliğimize göz kararı koyup suyumuzu demliğe aynı noktaya akıtmak suretiyle kuru çayı bulandırmadan üste çıkacak şekilde suyumuzu döküp kapağı kapatın sakın demliği ellemeyin nerde demlediyseniz orda kalsın üzerine bir bez örtün soğumasın alt suyun üzerine koymayın suyumuz yavaş yavaş kaynasın 10 dakkika geçti serbestce demliğimizi mutlaka cam bardakla olmak şartıyla dolduralım oooh be afiyet olsun çay bemlemek hassas konu zevk işi telaşeye gelmez
aziz macit :
Eyl 05, 08 at 11:43 amben bodrumda yeni bir çay ocağı açıyorum ocağa kendim bakacağım çay demlemedaha doğrusu güzel çay demleme konusunda her türlü tavsiyeye ihtiyacım var
aziz macit :
Eyl 05, 08 at 11:46 amha bu arada hangi çayı kullanayım hem güzel olsun hem hesaplı müşterilerimin memnuniyeti benim için ve bodrum esnafı ola bilme yolumda çok önemli şimdiden tşk
Zeynep :
Eyl 25, 08 at 1:26 pmBende demin cay demledim ve kendi kendime dedim neden ben cayi hic tutturamiyorum
sirlar icin tesekkürler.. umarim bundan sonra sayenizde iyi cay demliicem.. böyle sirlar cok önemli .. paylasim icin tesekkürlerr
hemen internete bakayim iyi cay demlemenin sirlarini arastiayim dedim
Barış Atasoy :
Eyl 25, 08 at 3:04 pmİlk çayınızı içtikten sonra tekrar yorumlarınızı bekliyorum:)