Şimdi ne alaka diyeceksiniz; konumuz “hayalet arızalar” aslında.

Vakti zamanında eski bir Johnson deniz motoru ile uğraşıyorum. Besleme normal, pompada sorun yok. Bobinleri kontrol ettim, sorun yok. Ateşleme problemsiz, hatta sağlama alayım diyerek bujileri değiştirdim. Kompresyon saati ile silindirlerde aşınma var mı kontrol ettim; açıkçası elimde olması gereken kompresyon verileri olmadığı için, silindirler arasında fark var mı diye baktım; fark %3′ü bile geçmiyordu. Lakin motor çalışmıyor.

Çaresiz kalıp, büyücü olduğuna inandığım Arap Engin’e danıştım, pervaneyi söktü, motor zart diye çalıştı. Anladım ki, aşınma gerçekten fazlaymış.

Hayalet arızaların tesbiti zordur. Tecrübeniz varsa, genelde birkaç dakikada çözülürler.

Peugeot servisindeyim, o zaman 106 GTI’lar geleli 2 sene filan olmuş. Normalde servis kısmına sokmuyorlar ama iplemedim girdim. Adamın biri avazı çıktığı kadar bağırıyor, vişne çürüğü bir 106 GTI, altına kola kutusu girmez.

Kulak misafiri oldum:

“Kardeşim beyin dediniz, beyini değiştik, enjektör pompa dediniz değiştik, 2 aydır yatıyor araba” filan diye bağırıyor. Yanında 3-4 “usta”, “sinirlenmeyin beyefendi inceliyoruz” diye birşeyler geveliyorlar. Sanki kendileri aynı durumda sakin olabilirmiş gibi.

Eller cepte, suratta tipik Türk ifadesi, “geçmiş olsun birader” diye yanaştım. “Nedir mevzu?”

Herif sinirli ya, tınlamadı “2 aydır yatıyor araba” demekle yetindi.

Servise dünya kadar para veriyorum, hırtlık yapmasam paramın hakkını almış saymam kendimi.

En kıdemli durana:

“Usta nedir olay?” dedim.

Aslında büyük üstad, Peugeot’nun maşrık-ı azamı bozar orda beni ama, herhalde ortamı yumuşatmak için bahane olarak gördü. “Ateşleme yok” dedi. (Ne güzel bir tabir!!)

Mağdur adama döndüm, “nasıl oldu?” dedim.

Çukura düşmüş, motor lönk diye durmuş.

Arıza o kadar basitki!

“haaa” dedim, kaput zaten açık, “ben bunu 2 saniyede çalıştırırım”. Tipler cevap vermedi, bu sefer daha sakin tonda tartışmaya devam ediyorlar. Tuttum “ustayı” kolundan, “üstad bas bakim marşa” dedim; -bas bakim aşağılamak için!-, bu arada sihirli yere dokundum, motor 2-3 devir yaptı ve gürül gürül çalıştı.

Herkes şokta. Usta tayfası kaputun başında toplanmış, kıçını başını kaşıyor. Arabanın sahibi yanıma geldi, tipik Allah razı olsun muhabbeti, doğramacıymış ama ne doğradığını sormadım (YÖK’le ilgisi var mıydı acaba, İhsan Doğramacı filan?) kartını filan aldım. Bekliyorum, birisi “neymiş” diye sorsun diye.

Usta tayfası soramıyor yiğitliğe bok sürdürmemek için, sonunda doğramacı arkadaş sordu.

Olay basit. Arabayı alçaltmak için taktığı yaylar o kadar sertki, çukura şiddetle düşünce, Inertia Sensor, “çarpışma olduğunu” sanıyor ve yangını önlemek için ateşleme ve beslemeyi durduruyor.

Tek yaptığım, üstündeki reset butonuna basmaktı.

Geçenlerde evde bir elektrik arızası yaşadım. Mutfağın sigortası atıyor. Tesisattan şüphelenmedim çünkü eve taşınırken kendi paranoyakça standartlarımda yeniletmiştim tesisatı. Prizleri söktüm, yanık Bir şey yok. Prizde herhangi Bir şey takılı değil, sigorta yine de atıyor. Sigorta arızalı olabilir diyerek otomatik sigortayı değiştirdim, ama hala atmaya devam ediyor.

Delirmek üzereyken, aklıma buat kapaklarının altına bakmak geldi. Bir tanesini söktüm, kısa devre filan yok. Öbürünün yarısının mutfak dolapları altında kaldığını hatırladım, tezgaha çıktım ve!

Gerizekalı elektrikçi, kablo uçlarını bantlamamış. Yarısı dolap arkasında kaldığı için kapak da takamamış, teller açıkta, dolabın üstüne de aluminyum profil koymuştum. Profil herhalde kapakların açılıp kapanma şiddetiyle zamanla kaymış, tellere değip kısa devre yapmasına neden oluyor!

Arıza ararken yapılan temel hatalardan biri, fazla komplike faktörleri hesaba katarken, bazı basit durumları görmezden gelmek.