Barış Atasoy

Burada, Ferrari Testarossa ile ilgili, muhtemelen bigfoot olan hikayeyi anlatmıştım. Denyo bir arkadaş, "olur mu lan öyle şey" tarzı bir mail atıp ağzını bozmuş, ben de mail atıp daha küfürbaz olduğumu gösterdim.

Karbüratör ya da enjektörü olan her araca LPG takılır. Aslına bakarsanız, LPG takılan 2 zamanlı bir motor bile gördüm, çok kasarsam belgelerim de. Sanırım Antalya’da biri, Yamaha jetskine LPG taktırmış. Hatta Yamaha Türkiye çok bozulup servislere "sakın yapmayın" tarzı bir belge göndermişti. Elbette böyle durumlarda araçlar garanti kapsamından çıkarlar ve yetkili servisler doğal olarak bu tip işlemler yapmaz. Ama adam taktırmış, hakkıdır da, devletin skisi değilki, vermiş parayı almış.

Ferrayi’ye LPG takılır, ancak bazı problemler var:

1.Gaz ile benzini aynı silindiri doldurmak için kullandığınızda, yoğunlukları aynı olmadığı için bazı problemlerle karşılaşırsınız. Silindirleri doldurmak için kullanılan LPG miktarı benzinden daha fazladır. Örneğin 100 km’de 8 lt benzin yakan bir araç, 9-9.5 lt LPG yakabilir. Motor enjektörlü ise enjektör değişimi gerekebilir. Karbüratörlü ise, çoğu durumda memelerin değişmesi sorunu çözer, bazı durumlarda karbüratörü komple değiştirmek gerekebilir.

2.LPG tankları basınçlı gaz taşıdığından ve çarpmalarda patlaması için yüksek hacimli olur. Ferrari gibi anormal yakıt tüketen araçlarda ihtiyaç duyacağınız LPG tankı, normal bir aracın 3 katı kadar olacaktır. Bagaj hacmi denen şey bu otomobiller için sözkonusu olmadığından, Ferrari’ye takacağınız LPG tankı ile 100 km’den fazla gitmeniz pek de olası olmayacaktır.

3.Performanslı ya da aşırı ekonomik araçlarda motor kontrol üniteleri çok hassas programlanır. LPG’nin yapısı (kalori,yoğunluk,yanma süresi gibi) benzinden çok farklı olduğundan, çoğu durumda ECU’nun değişmesi ya da yeniden programlanması gerekir. Çok satılan orta sınıf araçlarda, LPG’ye talep yoğun olduğundan, LPG kiti üreticileri bu maliyeti göze alırlar. Ancak, Ferrari gibi araçlarda talep neredeyse sıfır olacaktır; dolayısıyla bu işlemi çok uzman bir atölyeye yaptırmak durumundasınız. Test ve işçilik giderleri, muhtemelen sıfır Ferrari fiyatını geçecektir!

4.Yüksek performanslı araçlarda LPG’den oluşan güç kaybı anormal ölçülere varacaktır; zira bu motorların sübap zamanlaması gibi kriterleri çok hassastır. Bu durumda, sübap zamanlaması, sübapların büyütülmesi, manifold hacmi, egzantriklerin yeni sübap zamanlaması için yeniden tasarlanıp üretilmesi gibi anormal zorluklarla karşılaşırsınız ki, bütün bunları yapmak neredeyse sıfırdan motor tasarlayıp üretmek kadar zor olacaktır.

5.Benzin aynı zamanda motoru soğutur, LPG ise, tank basıncından ilk kurtulduğunda genleşmeden dolayı soğuk olduğu halde, benzinin yarattığı soğutma etkini yaratamaz. Benzin her ne kadar silindire girerken atomize olsa da, hala küçük zerrecikler halindedir. Dolayısıyla, özellikle yüksek devirlerde, motor çok fazla ısınacaktır.

6.Kurşunlu benzinle çalışan Testarossa gibi modellerde hiç şansınız yoktur: Eski motorlarda, benzin içindeki kurşun bir nevi yağ işlevi görmekteydi. Kurşunlu benzin için tasarlanmış motorda kurşunsuz benzin kullanırsanız özellikle sübaplar çok büyük bir hızla aşınırlar. LPG’de bu etki çok daha fazladır.

Kısacası, her araca LPG takmak mümkün olmasına rağmen, pratikte oldukça sınırlı sayıda modelle kısıtlanırsınız. Bunun nedeni teknik olmaktan ziyade ekonomiktir.