Formula 1 teknolojisi: Lastik ısıtıcı battaniyeler!
Dikkatli ve aracını limitlerde kullanmayı seven sürücüler, soğuk havalarda lastiklerin tutunmasının azaldığını farketmiştir. Bunun nedeni, lastik hamurunun soğukta sertleşmesi ve yere iyi tutunamamasıdır. Aynı şekilde, aşırı sıcak havalarda,lastikler sanki yere yapışırlar.
Standart araçlarda kullandığımız lastikler, hızlanma,frenleme gibi nedenlerle elbette Formula 1′lerde kullanılan lastikler kadar ısınamazlar. Hatta, Formula 1′deki sıcaklık değerlerine ulaşırlarsa, kısa sürede patlayabilir, hatta yarılabilirler.
Eğer Formula 1 yarışları hazırlıklarına dikkat ettiyseniz, pit alanındaki araçların lastiklerinin yarıştan önce “gizemli” bir bezle örtülü olduklarını mutlaka farketmişsinizdir. Bunlar, lastikleri 80-100 derece arası sıcaklıklarda tutabilen özel battaniyeler. Lastikleri ısıtmalarının nedeni, özellikle yarışa başlarken, çok iyi bir tutunma isteniyor olması. Formula 1′de kullanılan lastiklerin optimal çalışma sıcaklıkları 70-80 derecenin üzerinde olduğundan, lastikler bu özel battaniyeler ile sıcak tutuluyorlar. Isınma turunda, araçların zigzaklar çizmeleri de, lastiklerin sıcaklıklarını artırma çabasından ibaret; daha fazla sürtünme, lastiklerin çabuk ısınmasını sağlıyor.
Bu etkiyi, motor kullananlar çok daha iyi bilirler: ön freni sıkıp gaz verdiğinizde, soğuk lastik başta rahat patinaj yapar, eğer freni tam sıkmadıysanız, motorsiklet kısa bir süre sonra ilerlemeye başlayacaktır; çünkü ısınan lastiğin tutunma kabiliyeti de artacaktır.
Bu battaniyeler başka bir işe daha yarıyorlar; battaniyelerin sağladığı sıcaklık, lastiğin ortalama (ve optimale yakın) sıcaklığına ayarlı olduğundan, lastik havalarını daha yarış başlamadan ideal basınçta tutuyorlar. Eğer bu ısıtma işlemi yapılmasaydı, Formula 1 aracının lastiklerine, ideal sıcaklıktaki basıncın altında bir basıncı sağlayacak kadar hava basmak gerekecekti; zira lastik ısınınca içindeki hava (daha doğrusu nitrojen karışımlı özel gaz) genleşecek ve lastik havaları istenenden fazla olacaktı.
Biraz araştırma yapınca, Formula 1′deki lastik ısıtıcı battaniyelerin ilk kez 1985 yılında MA Horne isimli bir şirket tarafından üretildiğini öğrendim. Her birinin fiyatı 5000 dolar civarında ve bir takım ortalama 30-40 civarında lastik ısıtıcı battaniye kullanıyor. Formula 1 standartlarında büyük bir para olmasa bile, kendi halinde bir işletme için güzel bir gelir kapısı!
Isıtıcı battaniyeler, yarış başlamadan 2 saat önce lastiklere sarılıyor ve araçlar pitten çıkmadan hemen önce sökülüyorlar. Formula 1 modasına uyularak(!) bol bol karbon fiber ve kevlar kullanılmış; bu sayede battaniyeler daha dayanıklı oluyormuş.
