PHP mi, ASP (veya ASP.NET) mi?
İki gündür evi boyuyorum; normalde bu tip mekanik işler yaparken alakasız şeyler düşünüyorsunuz (başka ne yapabiliriz ki?).
Su bazlı boyalar yaygınlaştığından beri, düşündüğüm şeylerin kalitesi de düştü(!). Zira tiner, bir yandan beyninizi yakarken bir yandan da daha neşeli(!), hatta yaratıcı olmanızı sağlıyordu (kesinlikle şikayetçi değilim).
Benim tercihim PHP; uzun süre Visual Basic kullanmış biri olarak doğal olarak ASP’yi seçmem beklenirdi. Ancak, tersine, C’ye çok fazla benzeyen PHP’yi seçtim. “Beleş” olduğu için değil; para ödemem gerekse ve ASP 1.000 dolar olsaydı, PHP’ye 3000 dolar verirdim!
ASP’ye karşı PHP’yi seçmek için sayısız neden var. Birincisi, çok daha hızlı. İkincisi, yazım şekli daha katı olduğu için, ancak bir maymunun yapabileceği kodlama hatalarını yapmıyorsunuz. Evet; biraz daha fazla zaman alabiliyor (yeniyseniz) ama debugging’e harcanan zaman radikal derecede düşüyor.
Üçüncüsü, PHP son derece modüler. Bu, çoğu Windows kullanıcısı ya da kiralık hosting kullanan web yayıncısı için Bir şey ifade etmeyecektir; ancak kendi kurduğum embedded bir sistemde, PHP’yi sadece kendi istediğim özellik setiyle derleyerek 5 küsur megabayttan 1.9 MB’a indirdim. Hız farkı ise daha radikaldi. Eğer biraz daha agresif olmak durumunda kalsaydım -ki sistemin bulunduğu 32 MB’lık Compact Flash kartın neredeyse yarısı boştu- herhalde 1 MB civarı bir executable dosya yapabilirdim. Burada tek faktör, çalıştırılabilir PHP dosyasının büyüklüğü değil. Çok yoğun bir sunucu üstünde PHP’nin küçülmesi ciddi bir performans farkı yaratacaktır.
Dördüncüsü, PHP platform bağımsız. Geçmişte zorunluluktan dolayı Linux bir sunucuya kasarak ChilliASP kurmuş ve ASP tabanlı scriptleri çalıştırmıştım; ancak ASP.NET’ten sonra durum nedir bilemiyorum; ancak pek de parlak olmasa gerek. “Mono kullan” gibi bir fikir savurmayın, neden işe yaramayacağı üzerine kitap yazabilirim…
Beşincisi, PHP çok hızlı gelişiyor ve sayısız hazır fonksiyon var. PHP’ye öyle güveniyorum ki, yapabilir miyim diye bir saniye tereddüt etmeden embedded bir cihazın kontrol panelini yazmaya giriştim ve zorlanmadım bile. C ne yapabilyorsa, PHP’de aşağı yukarı hepsini yapıyor. Hatta, PHP’de pointer olmadığını iddia eden Microserf’ci bir elemanı 30 saniyede, patronunun yanında patlıcan moru yapmıştım. Baştan beri kılçık tavırlar içinde olmasa buna yeltenecek değildim; herhalde millet olarak takım elbise ve kravata alışık olmadığımız için, onun içine girenler kendini başka bir dünyada sanıyorlar…
Bugün, özellikle Türkiye’deki çok sayıda ASP tabanlı sitenin patlak ve yavaş olması, “aman bunu kolay ve hızlı öğreniyoruz, bir de site patlatır parayı cukkalarız” anlayışından kaynaklanıyor. Her dil belli bir tecrübe gerektirir; maalesef Visual Studio dilleri ve ASP.NET gibi projeler insanlar üstünde gereksiz ve tabanı olmayan bir kendine güven hissi yaratıyor; sonuçlarını da hep beraber görüyoruz…
Ha, seçim yapabilecek kadar bilgi ve deneyiminiz yoksa, kopya çekin: Alexa’nın ilk yüzünde yer alan sitelerin neredeyse tamamı PHP ile kodlanmış…JSP (Java Server Pages) da PHP gibi bir disiplin sağlıyor; ancak sunucunun çalışma mantığı bana çok dolambaçlı geldi; ki SUN’ı el üstünde tutarım(!)
Altıncı bir neden olarak, IIS’ e hapsolma konusu var. Apache, dünyanın %70′ini elinde tutarken ve MS yıllarca önünü kesmek için dezenformasyon kampanyası yaparken, insanlar yine de Apache’yi seçtiler. Bugün ASP filan olmasa, MS’in IIS ile uğraşacağını bile sanmam.
