Barış Atasoy>

Thin Client ile ilgili yazılarıma rastlamış Kerem ERZURUMLU; kendisi Ankara’da faaliyet gösteren Teknohumana isimli şirketin sahibiymiş.

Oldukça uzun ve nazik bir mail atmış; aslında benzer dertlerden şikayetçi olduğumuzdan da olacak, uzun uzun maillaştık. Biraz da kabalık edip kendisine sormam gereken bazı soruları soramadım.

Teknohumana,thin client dışında da işler yapıyor ama benim ilgimi çeken kendi yaptıkları kasa oldu. Çok dar bir pazarda, üşenmeyip, para harcayıp kasa yaptırmışlar. Ön panel plastik; onun kalıbını da kendileri yaptırmış. Pardus tabanlı olduğunu, 30 saniye civarında bir sürede boot ettiğini, Intel işlemciye sahip olduğunu biliyorum. 512 MB RAM,1.6 Ghz bir işlemciye sahip. Gerisini soramadım çünkü vaktim olmadı. Hazırladıkları tanıtım broşürünü gönderdiler, hatta test etmem için makine de göndermeyi önerdiler ama kendime sakladığım nedenlerden ötürü bu nazik önerilerini geri çevirdim.

Kısacası, Barracuda Networks örneğinde yaşadığım hoşluğu, nihayet kendi ülkemde de yaşama fırsatı buldum!

Hazırladıkları broşürde, ölçüleri,hatta ağırlığı yazacak kadar da profesyonellik göstermişler. Aslında yapmak istedikleri daha çok şey var ama, maalesef bu ülkede yenilikler pek de hızlı benimsenmiyor ve ihaleler belli firmalar çevresinde dönüyor. Bunun en büyük nedeni de, yıllar önce kurulmuş olan “saadet zinciri” döngüsü.

Aslında bu biraz giriş gibi oldu; sonradan thin client’ı denememek yolundaki kararımı değiştirir gibi oldum. Kerem beyle biraz daha konuştuktan sonra, cihazla ilgili çok daha detaylı bir yazı yazmayı düşünüyorum.

Zaman zaman birilerini ya da birşeyleri sert bir şekilde eleştirdiğim için tepki alıyorum. Bunu umursadığımı da söyleyemem; zira iyi olana da iyi demekten çekinmedim. Zaman zaman da yanıldığım oldu ve kıvırıp yanılgılarımın üstünü çizmek yerine,içtenlikle kabul ettim ve olduğu gibi bıraktım.

Cihazı incelemediğim için iyi ya da kötü bir şey söylemem imkansız; ancak birileri elini taşın altına sokmuş; bu takdir edilesi bir şey. Yine medeni cesaret örneği gösterip mail atıyorlar ve ürünlerini denetmek istiyorlar ki, bu da çok güzel bir yaklaşım. Özellikle de reklam amaçları olmadıklarını, herhangi bir şey beklemediklerini belirttiler; ama yaklaşımları ve yaptıklarını beğendiğim için bunu zaten reklam yapmak olarak değil, doğru işler yapan insanları desteklemek olarak algıladığım için bahsetme ihtiyacı duydum.

Önümüzdeki günlerde ürün ve şirketle ilgili daha detaylı bilgi vereceğim.

Nasıl dallandım budaklandım bilmiyorum ama, Microsoft’un tavsiyesine uyarak Verdiem namlı adını bile duymadığım şirketin Edison isimli programını indirdim.

Edison ne yapıyor? Aslında Windows XP’nin masaüstüne sağ tıklayarak açacağınız güç tasarruf modunu ayrı bir olaymış gibi sunuyor. Altında “aha şimdi böyle yaparsan yılda şu kadar elektrik parası cebinde kalır, bu kadar az karbondioksit salarsın” diye öneriler sallıyor. Doğrusunu isterseniz, yanımda staj yapacak çocuğu “yap lan göreyim” diye, ödev kabilinden vereceğim bir proje.

Abimler nasıl başardılarsa, bunun birşeylerine patent almışlar,nesine almışlar yazmamışlar. Çok baktım, patent alınası bir şey göremedim.

Araç çubuğuna yerleşen, sayısız fuzuli programdan biri daha Verdiem Edison.

Daha komik olan, Edison adının kullanılmış olması!

Enerji tasarrufundan bahsedip nostalji yapacaksan, Tesla diyeceksin…

Edison, elektrik şebekesinin doğru akım olması gerektiğini savunacak kadar dingilliği ileri götürmüş bir adam.

Tesla’nın floresanına karşılık, Edison’un cam içine gömülü mini kaloriferi.

Bu arada, Ak Parti artık akkor filamanlı ampul yerine, floresan’ı logo yapsa bence daha iyi bir imaj çizer. “Aynı zamanda çevreciyiz” hesabı…

Velhasıl, boşu boşuna indirmeyin Edison’u filan.

Soldier of Fortune, çıktığı zaman büyük yaygara koparmış bir oyundu. Zamanının oldukça ilerisindeki grafik kalitesi dışında, bunu şiddet düzeyine de bağlayabiliriz. SOF, yanlış hatırlamıyorsam, ateş ettiğinizde düşmanların kollarının,bacaklarının, kafalarının filan koptuğu ilk oyundu.

Modifiye Quake motorları kullanan Soldier of Fortune serisinin diğer oyunlarının aksine, Soldier of Fortune:Payback, Couldron tarafından geliştirilen CloakNT adında yepyeni bir oyun motoru kullanıyor.

Yeni oyun motorunun, daha gelişmiş bir oyun deneyiminden çok maliyet kaygısıyla kullanıldığı belli. Zira, Doom 3 motoru zamanında 2 milyon dolarlık acaip bir lisans etiketine sahipti. Üstelik, bu benim bizzat gördüğüm fiyat etiketi; rivayete göre -ki doğrudur- ilk çıktığında fiyat 10 milyon dolarmış. Parayı vermekle de kurtulamıyorsunuz; dağıtım bedeli üzerinden de, yanlış hatırlamıyorsam %30 alıyorlar.

Bilindik ve popüler oyun motorları, belli bir satış düzeyini garantilese de, küçük geliştiriciler için bu bedelleri ödemek son derece riskli. Soldier of Fortune Payback de de, son zamanlarda oynadığım oyunların çoğunda olduğu gibi, “doğu bloku” etkisi görüyoruz. Takımın neredeyse tamamı eski doğu bloku ülkeleri vatandaşları; isimlerden muhtemelen Sırp oldukları kanaatine vardım. Bu ülkelerde ücretler düşük ve çok kalifiye programcılar, grafik sanatçıları var. ABD ve Avrupalı yatırımcılar, tam bir beyin avındalar. Kısacası, oyun furyasını da ülke olarak kaçırdık.

Gelelim oyuna:

CloakNT, fizik motoru olarak Havok kullanıyor ve bence gayet başarılı. Kol-bacak koparma hadisesi, bütün seride olduğu gibi abartılmış. Yapay zeka oldukça zayıf; ancak oyun oldukça zor. Zorluğun nedeni, düşmanlarınızın çok iyi kamufle olmaları ve iyi yer tutmalarından; iyi dağılmış ve genelde aynı anda ateş etmeye başlayan ağır silahlı düşmanlar, oyun boyunca epey zorluyor. İkinci zorluk kademesinde, ortalama bir askeri öldürmek için -çelik yelek giyenler doğal olarak daha zor ölüyor- genelde bir şarjör mermi harcadım. Kafaya yapılan tek ve isabetli bir atış ölümü garantilese de, bahsettiğim nedenlerden ötürü bunu gerçekleştirmek neredeyse imkansız.

Silahlar çok iyi. Yeni çıkan P99, 454 Casull mermi atan bir tabanca, Heckler & Koch’un PDW’si gibi silahlar oyunda yerini almışlar. Anladığım kadarıyla, lisans ödememek için gerçek görünümlü silahlara uyduruk isimler verilmiş. Herşeye rağmen, çoğu oyunda canımı sıkan silah meselesi, bu oyunda çözülmüş. Silahların davranışları, zorluk seviyesine göre değişmekle birlikte, en düşük zorluk seviyesinde bile, örneğin tepme gibi parametreler orantısal olarak doğru ayarlanmış. 40 değişik silah olduğu söylense de, bu doğru değil. İlerledikçe, örneğin tabancaları çift olarak taşıyabiliyorsunuz ki, bu seçeneği de sanki yeni bir silahmış gibi saymışlar. Gerçekte, 20-25 kadar silah var; ancak seçimlerden oldukça memnun kaldım.

Enerji, TimeShift, Crysis gibi yeni oyunlarda olduğu gibi. Vurulduğunuzda, enerjinin yükselmesi için bir parça beklemeniz gerekiyor.

Soldier of Fortune’da, ilk kez gördüğüm bir hoşluk daha var, silahı doldururken, ekran flulaşıyor ve düşmanın hareketlerini takip etmeniz biraz daha zorlaşarak taktik dezavantaj yaratıyor.

Grafikler konusunda karmaşık hislere sahibim!

Açık alanlar bayağı iyi çizlmiş; özellikle gökyüzü ve otlar. Silahlar da öyle. Gelgelelim, özellikle NPC’ler (düşmanlar diyelim) sanki 2-3 sene önceden fırlamış gibiler. Oyun ilerledikçe, grafik kalitesi bariz bir şekilde düşüyor. Cutscene’lerde çok vasat; hatta Deus Ex’in ilkinde bile çok daha etkileyici videolar vardı.

Patlamalar hiç gerçekçi olmamasına rağmen, oldukça hoş canlandırılmış; bir nevi “soyut sanat” yapmışlar animasyonda!

SOF payback oldukça kısa; hatta Sin:Episodes kıvamında. Bu bence iyi bir şey; tadında kalıyor. İlk Soldier of Fortune oyunlarında olduğu gibi “boss”larla karşılaşıyoruz bölüm sonlarında. Bunlar, bizim gibi paralı askerler ya da terörist liderleri oluyor. Çoğunu öldürmek gayet kolay; tek yapmanız gereken iyi mevzilenip bolca mermi sallamak. Oyunu 6-7 saatte bitirdiğimi söyleyebilirim.

Oyunu oynayacaklar için bir hatırlatma: Ortalara doğru, bir Rus savaş helikopterinden asker indirip bize ateş ediyorlar. Bu helikopteri boşu boşuna elinizdeki silahlarla vurmaya, ya da adamları öldürüp tüketmeye çalışmayın. Gelen düşmanları öldürüp ilerleyin; biryerlerde RPG-7 bulacaksınız. Helikopteri ancak bununla düşürebilirsiniz.

Oyun siteleri çok düşük not vermiş olsa da, kötü bir oyun diyemem.

DirectX 9 uyumlu, kuvvetlice bir kartınız varsa oyunu çok düşük ayarlarda oynayabilirsiniz. (Oyun DirectX 10 destekli değil!) Minimum X800 ATI isteniyor olmasına rağmen, X700 ile akıcı olarak oynayabildim. Çok daha güçlü olan, overclock edilmiş bir X800 kuş kondurmuyor açıkçası. Ayarları sonuna kadar açabilmeniz için çok kuvvetli bir kart gerek. Ancak, takılma olmadan oynanması büyük avantaj.

Minimum sistem gereksinimleri:

. Windows XP/Vista

. Pentium 4 2.5GHz

. 512 MB RAM

. DVD-ROM

. 256MB DirectX 9.0c uyumlu pixel/vertex shaders V.2.0 - ATI Radeon x800 veya Nvidia GeForce 6800

Tavsiye edilen:

. Windows XP

. Core 2 Duo 2.0GHz

. 1 GB RAM

. DVD-ROM Drive

. 512MB DirectX 9.0c - ATI Radeon x1900 veya Nvidia GeForce 7900

Timeshift. Fazla gümbürtü koparmadı. Demosunu oynadıktan sonra birazcık el atmaya karar verdim.

Vivendi’nin sahibi olduğu Sierra, efsanevi Half Life ve Leisure Suit Larry, Kings’ Quest gibi klasiklerin de yaratıcısı. Aslında, Half Life gibi bir efsaneden sonra, Sierra’nın neden satıldığını anlayabilmiş değilim. Aynı şeyi, yine Fransız Vivendi’nin sahibi olduğu Blizzard Interactive için de tekrarlamak mümkün. Bence Vivendi, Sierra ve Blizzard’a “fren yaptırdı”.

Timeshift, yepyeni bir oyun motoruyla geliyor. Son trend, Rusları çalıştırmak! Ekibin görebildiğim kadarıyla -grafikçisinden programcısına kadar- tümü Rus. Aslında aynısını CryTek içinde söyleyebilirim; bizim üç Türk kafadarın şirketi CryTek, daha en başından beri Ruslarla çalışıyor. “Komünizm adamları yaktı” gibi “şahane tespitler” yapan güruha duyurulur!

Oyunun motorunu (ve kalanını!) geliştiren Saber Interactive’in zaten Rusya’da, St. Petersburg’da faaliyet gösterdiği söyleniyor. İşin üstadlarına göre, Serious Sam ekibi de, bu grubun içinde (onlar hatırladığım kadarıyla Sırp iki kafadardı). Saber Interactive, daha önce Ubisoft ile çalışmış ve Will Rock isimli bir oyun çıkarmışlar; ancak Will Rock 2.80 uzanınca, anladığım kadarıyla Sierra Saber’a bir şans daha vermiş.

Max Payne ile hayatımıza giren “zamanla oynama mefhumu”, Time Shift’in “temeltaşı” diyebilirim. Zamanı dondurma, geri alma gibi seçeneklere sahibiz. Bu, giydiğimiz ve zamanda yolculuk yapmayı sağlayan özel bir giysi sayesinde oluyor(!). Bir Half Life + Max Payne sentezi yani!

Fiziksel etkileşim için Havok motorunu kullanan oyunda, AI’nin de üst düzeyde olduğunu hemen söyleyeyim. TimeShift dünyasında etkileşim oldukça gerçekçi diyebiliriz. Düşman askerlerin zekası çok etkileyici olmasa da, yaptıkları hareketler “olduklarından daha zeki” gibi görünmelerini sağlayabiliyor. Sözgelimi, varillerin arkasından uçarak ateş edebiliyor, yerlerde yuvarlanıp mevzi değiştirebiliyorlar. Bizde bu tip numaralar yok. 10 santim sıçrayıp belli belirsiz eğilebiliyoruz. Sanırım, oyunun bu eksikliğini kamufle etmek adına, o elbiseyi giyiyoruz!

Grafikler de çok çarpmadı; ama Direct X10 destekli bir ekran kartım olmadığı için bu konuda yorum yapmam çok doğru değil. Gerçi, pek de özenle çizilmediklerini anlamak için, Direct X10′a gerek yok. Call of Duty 4 ile kıyaslarsam, aradaki fark hemen ortaya çıkıyor. Sistemi çok daha az zorlamasına rağmen, Call of Duty 4′ün grafikleri, Timeshift yanında daha kaliteli görünüyor. Zaten COD4′ün kadrosunu okumak bile, Timeshift’i kurmak kadar zaman alıyor! Bu arada, COD4′ün kadrosunda Sami Onur diye birisi var; muhtemelen Türk.

Oyunun motorunun çok da efektif kodlanmadığını anlamak için, COD4 ile kıyaslamanız yeterli. Çok daha detaylı grafik ayarları açıkken COD4′de takılma filan olmazken, Time shift bayılıp kalıyor. Ayrıca, silahların namlu alevleri gibi detaylar, COD 4′de çok daha iyi görünüyor. İki oyunun ve motorun aynı ligde olmadığı çok açık.

Vahşet düzeyi bakımından Soldier of Fortune serisine benziyor. Özellikle el bombaları ile düşmanlarımız paramparça olabiliyor. Yine Soldier of Fortune’da olduğu gibi, bu vahşet sahneleri gerçekçilikten çok uzak, fazlasıyla stilize edilmiş. Oyunun epeyce zor olduğunu söylemeliyim. Zamanı durdurma + yavaşlatma özelliğini iyi kullanmayı mutlaka öğrenmeden, Timeshift’te ilerlemek zor ve sıkıcı. Ayrıca düşmanlar, üzerlerine bir şarjör mermi boşaltmanıza rağmen yerden kalkıp tekrar ateş etmeye başlayabiliyorlar. Silahların “gerçek” silahlar olmamasından hoşlanmadım. Fütüristik, uydurma silahların olduğu FPS’lerden hoşlanmıyorum.

Gelelim konuya:

ABD’de YÖK olmadığı için, canı sıkılan bir bilimadamı -Dr. Aiden Krone- araştırma merkezinden Alpha modeli özel bir kıyafet çalarak sırra kadem basar. Biz de, daha üstün bir model olan beta modelini kaparak peşine düşeriz. Aslında, hemen hepimizin çocukluğunda fantezisini kurduğu bir konu; “ulan şimdi G3′ü kapıp ortaçağa gitsem direk kral olurum” gibi.

Dr. Aiden Krone, 1939′a gidip bahsettiğim fanteziyi gerçekleştirir. Hitler ve SS’lerin kendisini nasıl olup da oymadıkları bilinmez! Aynen Hitler gibi, faşist ama ondan azıcık farklı olaran monarşik bir düzen kurar. Bu sistemde vatandaşlar fişlenmekte ve izlenmektedir. (Sanki şimdi farklı!) Bu mevzuyu kafaya takan bazı anarşist arkadaşlar, Krone’ye karşı ayaklanırlar. Amaçları, mevcut sistemi yıkıp yerine Marksist ve Leninist bir düzen kurmak mıdır bilemiyoruz(!). Lakin, onlarla beraber savaşan kişi biziz.

Cutscene dediğimiz oyun arası videolar da çarpıcı derecede güzeller.

Oyun içi resimleri herhangi bir yerden değil, oynadığım oyundan F12 ile aldım. Bunun nedeni şu: geçmişte, bazı oyun sitelerindeki ekran görüntülerinin “haddinden fazla kaliteli” olduğunu farkettim. Hatta bazı iddialara göre, bu resimler PhotoShop gibi programlarla “rotuşlanıyordu”. DirectX10 destekli ve daha güçlü bir ekran kartında, grafiklerin biraz daha iyi görüneceği kesin. Doğrusunu isterseniz, Timeshift’in neredeyse yayınlanmış bütün ekran görüntülerine bakmama rağmen, çok kayda değer bir fark göremedim.

Oyunu herhalde birkaç günde bitiririm. Sorunuz varsa da sorabilirsiniz.

Tom Clancy’s Rainbow Six:Vegas, Unreal motorunu kullanıyor ve ayar dosyalarından Shader 4 desteğini kapatmama rağmen, Radeon X700 ile çalışmadı. Sanırım, Direct X10 olmadan da, Shader Model 3.0 destekli bir kartla oynanabilir.

Sanılanın aksine, Call of Duty 4 ve Crysis ise, sisteminiz ve ekran kartınız vasatın üzerinde ise, DirectX 9.0c ile gayet güzel oynanıyor. Grafikler hala güzel. Crysis’in kaplamaları oldukça primitif görünse de, Call of Duty 4′de gayet memnun edici bir grafik kalitesiyle karşılaştım.

Crysis’i oynamak için ek bir yama kurmanız gerekiyor; ancak Call of Duty 4, hiçbir ek işlem yapmadan gayet güzel çalışıyor DirectX 10 desteği olmayan kartlarla da. Tek yapmanız gereken, son DirectX 9 sürümü olan DirextX 9.0c’yi kurmanız.

Bu arada, Call of Duty 4, eleştirilerin aksine, bence harika bir oyun olmuş; çok kısa da değil.

Ekran görüntülerini kendi sistemimde, oyun içinden F12 tuşunu kullanarak aldım; fikir sahibi olmanız açısından…