Barış Atasoy

Türkiye’ye de Intel X38 tabanlı anakartlar gelmeye başladı. Intel, X38 chipsetiyle şu an için en performanslı ve gelişmiş özelliklere sahip Intel masaüstü platformu durumunda.

İlk çıkan örnekler 300 doların üzerinde olmasına rağmen Intel Bearlake-X, ya da Intel X38, çok kısa zamanda 200-300 dolar arasındaki fiyat diliminde bulunan sayısız modelle gelecek.

Intel X38′i bu kadar popüler yapan özelliklerin en başında ATI-AMD Crossfire destekli SLI, (2xPCI Express 8x 2.0 slotu), DDR3 desteği ve 1333 Mhz FSB geliyor. Ayrıca, mevcut RAM’lerde bulunan SPD işlemcileri ile uyumlu ek bir genişletme yapılmış; anakart üreticileri BIOS’a entegre edecekleri özellikler ile, RAM’lerin güvenle overclock yapılmasını sağlayabilecekler. Intel bu sefer esnek davranarak, X38′in hem DDR2, hem de henüz çok pahalı olan DDR3′leri desteklemesini sağlamış. Birçok anakart sadece DDR2 destekli yuvalarla gelirken, bazı anakartlar hem DDR2, hem de DDR3 slotları ile geliyorlar. Yine isteyen üreticiler, 4 lane bir PCI Express portu koyarak Ageia PhysX kartlarını da destekleyebilecekler. Kısacası, sayısız kombinasyon sağlayabilen bir Intel platformu ile karşı karşıyayız ve modeller ister istemez çeşitlenince, uygun fiyatlı ama ileride ne olacağı belli olmayan anakart kombinasyonları ile başbaşa kalabiliriz.

Intel X38, aynı zamanda PCI Express 2.0 destekli ilk chipset olma özelliğine sahip. Standart PCI Express, 16 lane üzerinden 2.5 Ghz çalışırken, bu rakam PCI Express 2.0′da 5′e çıkıyor.

LGA 775 işlemcilerin tümüyle uyumlu olmasına rağmen, özellikle DDR3 desteği yüzünden Intel’in Bearlake X platformu, 12 MB L2 cache ile gelecek 45Nm Penryn serisi için optimize edilmiş gibi görünüyor. Bunun nedeni, DDR3′ün gecikme süresinin fazla olması. Burada her an performans sürprizleri ile karşılaşabiliriz; DDR3 beklenenin çok altında bir performans verebilir. Zira, Intel, Penryn üstündeki yüksek cache miktarına güvenerek RAM erişiminin mümkün olduğunca seyrek gerçekleşmesini bekliyor. Pratikte ise durum böyle olmayabilir. Intel’in X38′i aynı zamanda SODIMM modülleri de desteklediğinden, 4 çekirdekli laptop (mobile serisi) işlemciler yaygınlaştıkça, bu chipseti laptoplarda yaygın olarak görmeye başlayabiliriz.

Güney köprüsü, ısı problemleri yaratmaya namzet gibi görünüyor. Aslında, Intel’in bazı CPU modelleri fazla ısındığı için eleştirilirken, chipset konusuna fazla değinilmiyor. Intel chipsetleri, maalesef işlemcilerden bile daha sıcak çalışıyorlar. Intel bu sefer akıllılık edip chipset çekirdeğini çıplak yerleştirmek yerine, aynı işlemcilerde olduğu gibi bir ısı dağıtıcı ile kaplamış.Burada küçük bir tavsiyede bulunacağım; eğer Intel X38 tabanlı bir anakart alacaksanız, mümkünse chipsetin etrafı kapasitör gibi elemanlarla kapatılmamış bir model seçin; bu sayede ileride daha büyük heatsinkler takarak sistemin daha iyi soğumasını sağlayabilir, hatta şansınız yaver giderse overclock potansiyelini artırabilirsiniz.

Bearlake-X, 6 SATA2 ve 12 USB portu ile geliyor, ayrıca kullanılan güney köprüsüne göre bazı opsiyonel özellikler mevcut. Matrix storage gibi.

Şu an kesinlikle anakart almanızı tavsiye etmiyorum. Tahminim en geç 2-3 hafta içinde Intel X38 tabanlı anakartların ithal edileceği yönünde. Şu an en pahalı anakartlar, genelde Intel P35 tabanlı olanlar. X38′ler gelince, ithalatçılar stokları eritmek için bunların fiyatlarını düşürmek zorunda kalacaklar. O yüzden, anakart almak için en yanlış zamandayız. Tercihan, X38′ler girer girmez satın almamalı, en azından yine de iyi bir anakart olan Intel P35 tabanlı modellerin fiyat indirimine gitmesini beklemelisiniz.

Sıkıldım bu çekirdek savaşlarından. Intel 80 çekirdek çıkaracakmış, AMD “valla 8 yapmam, 16′da gözüm yok” demiş, 16 çekirdekli AMD işlemciler yoldaymış, ben bekleyemem çatlarım diyenlere önden 8 çekirdek vereceklermiş. AMD Phenom’a 3 çekirdek yetermiş. Intel 4 çekirdeği çok ucuza verecekmiş, tek çekirdeği Kızılay dağıtacakmış.

Bu çekirdek mevzusu karpuz kavun çekirdeği gibi değil. Toprağa diktinmi işlemci çıkmıyor. Karpuzun aksine işlemcinin bol çekirdeklisi makbul. Yani saat hızı yüksek olsun ama az çekirdekli olsun demeyin.

“oo 80 çekirdek çıksın, ben ondan alırım, artık 15 sene yeter bana” diyenler heveslenmesinler. Seneye 120 çekirdek çıkar. Bir bakarsınız Half-Life 3′ün sistem gereksinimleri bölümünde “minimum 36 çekirdek” gibi alışık olmadığımız ifadeler yer almaya başlar.

Neredeyse 20 senedir PC alıyorum; Moore yasası nereye kadar bilmem ama Murphy yasaları ölene kadar geçerli…

Birincisi, aldığın PC, ilk gün bir öncekinden %30, ertesi gün ise aynı hızda çalışmaya başlar.Aldığınız işlemci ne kadar güçlü olursa olsun…

Her sene, en az 100 dolar CPU masrafın olur (ortalama)

Boşuna “ileri dönük bir anakart ve RAM alayım” demeyin; CPU değiştirirken her nasılsa elinizdeki anakarta uymaz. Uysa da doğru dürüst çalışmaz.

Dergilerde ve web sitelerinde oyun grafikleri harika görünürler, ama elindeki CPU ve ekran kartı o kaliteye yetecek kadar pahalı değildir. Ekran kartı ve CPU’nu yenilediğinde ise o oyun artık tarih olmuştur ve grafikleri Pacman gibi gelir sana.

Eski bilgisayarına Linux da kursan hızlı çalışmaz.

Eski bilgisayarını yazlıkta kullanamazsın; bütün kış saklar, yaz gelince “ulan bu da tarihi eser olmuş” deyip mecburen yenisini alırsın.

RAM fiyatları sürekli düşer ama fiyatı düşen RAM’ler senin anakartına uymaz. Uyanların ise “abi onları artık yapmıyorlar” bahanesiyle fiyatları şişirilmiştir.

“Anakart ve işlemciyi değiştireyim yeter” diye girişilen naif upgrade maceraları, önce RAM, sonra ekran kartı, sonra diskler, nihayetinde ise kasanın değişmesiyle sonuçlanır. Genelde kapağı zor açılan, doğru dürüst okumayan CD ve DVD ROM’lar ise, “yeni bilgisayar almadım, upgrade ettim” bahanesini ileri sürebilmek için yerinde bırakılır.

Alışverişe gidildiğinde daima hedeflenen bütçe aşılır. Battı balık yan gider mantığıyla, genelde ihtiyaç dahilinde olmayan başka parçalar da alınır.

Yeni sayfalarında yok ama, http://www.apple.com/feedback/iphone.html adresinde, HTML kodlarına baktığınızda bir “iPhone Extreme” ifadesi görüyordunuz. Bu ifade, iPhone’un Extreme modelini çıkaracağı yolunda spekülasyonlara neden oldu. Elbette, Apple, iPhone ile yetinmeyecek ve rakipleri hızla artıp daha iyi özellikler ve daha makul fiyatlar sunarken, aynı iPod’da yaptığı gibi, bol bol model çıkaracaktır.

Apple’ın Intel yakınlaşması ve Intel’in giderek mobil ve (gömülü) sistemler içine girme isteği, bir sonraki iPhone modelinin Intel’in embedded platformunu kullanacağı yolunda spekülasyonlar oluşmasına neden olmuş.

Bahsedilen platform halihazırda mevcut ve kod adı Menlow. Moorestown ise sonraki aşama için planlanıyor. Menlow platformunda -evet;Menlow bir chipset ve CPU’dan oluşan komple bir platform- Silverthorne kod adlı bir işlemci ve Paulsbo isimli bir cihpset var. Standby modunda sadece 0.55 Watt harcıyorki, şu an laptoplarda kullanılan ULV (Ultra Low Voltage) Core işlemcilerden bile kat kat düşük bir değer. Yine de, ARM’a ancak yetişebiliyorlar.

Menlow platformu ve onun CPU’su olan Silverthorne, 64 bitlik bir platform ve x86 uyumlu. İlk etapta, UMPC‘lerde kullanılacaklar; ancak Intel yavaş gelişen UMPC pazarı yerine, gözünü cep telefonlarına dikmiş gibi görünüyor.

Fotografını gördüğünüz Asus R3, Menlow platformunu kullanıyor. Moorestown‘un ise 2009-2010′da çıkması bekleniyor. Intel’in amacı, 2010′a kadar, elektrik tüketimini mevcut platformlara göre 10 kat düşürmek.

Intel Moorestown platformunun Menlow’dan en büyük farkı, bir SoC (System On-a-Chip) olması. Yani CPU ve diğer tüm entegre devreler, tek bir silikon katman üzerinde olacaklar; gerçek ve ultra düşük enerji tüketen rakip platformlarda olduğu gibi. Bu yaklaşım sayesinde devre kartlarını tasarlamak kolaylaşıyor, ilk yatırım maliyetinden sonra sistemi üretmenin maliyeti düşüyor ve enerji tüketimi de kayda değer oranda azalıyor.

Intel, 2009′da çok yüksek olasılıkla üretimi 0.32nm makinalarda yapacak. 0.45nm, çift çekirdekli Penryn’lerin bile 25 Watt tüketecekleri düşünülürse, genelde 1 Ghz ya da altı frekanslarda çalışacak bu işlemcilerin rahatlıkla 5 Watt altına düşeceklerini kestirebiliriz. Hatta, Intel’in 2010′da ATI (AMD) ve Nvidia‘ya rakip olarak çıkaracağı GPU Larabee‘nin “basit” sürümleri, aynı yılda Moonstown platformuna entegre edilebilir.

AMD ise Xileon ile şansını deneyecek, onların en büyük kartı ise, ATI‘nin yıllardır cep telefonları için GPU üretiyor olması.

Benim fikrim, bu gelişmelerin Nokia, Motorola ve Samsung gibi cep telefonu üreticilerinin hiç de hoşuna gitmeyeceği yönünde. Intel, şu an tek bir PCB üzerinde WIMAX,3G, GPS gibi özellikleri destekliyor. Moonstown ile, bu tek bir yongaya inecek. Dolayısıyla, artık cep telefonu geliştirmek, uydu alıcısı kadar, hatta daha kolay bir hale gelecek. Bunun sonucu olarak, önce Asus gibi tecrübeli bilgisayar parçası üreticileri, sonra Uzakdoğu menşeli çok sayıda üretici, özellikle görselliği ön plana çıkarabilirlerse, eski üreticilerden ciddi bir pazar payı koparacaklardır.