Barış Atasoy>

Elime son geçen dış filtre bir Eheim Classic 2213 oldu. Üstelik o kadar eski ki,üzerinde Made in West Germany yazıyor. Faturası 1990 yılında kesilmiş.

Pervane, seramik mili kırıldığı için, plastik bir pipet üzerinde dönüyor ve 2213′ün orjinalde 4 adet olması gereken klipsinden biri eksik…

Musluksuz olan bu 2213 Classic’in içindeki orijinal malzeme tarih olmuştu. Bende bunun yerine plastik bulaşık teli ve bolca sünger doldurdum.

Yeni 200 litre akvaryumuma yetmeyeceğini düşünerek, fotografta gördüğünüz gibi Tetratec 700′ü 2213 ile birlikte, Eheim 2213 Classic’in sprey borusuna bağladım.

Bu arada, beni şaşırtan bir şey oldu: içindeki yoğun malzeme ve uydurma pervane miline rağmen, 2213 Classic, debi konusunda Tetratec 700′ü geride bıraktı! Bunun üzerine, Tetratec 700′ü fişten çektim.

Kısacası, Eheim, herşeye rağmen ne kadar üstün olduğunu birkez daha kanıtladı. Özellikle Eheim Classic serisinin düşük debi değerlerine bakarak akvaryumunuzla başa çıkamayacağını düşünmeyin. Classic serisinde, verilen debi rakamlarının neredeyse tamamı yakalanabiliyor. Üstelik, katlar arasında geçiş olmadığından, çekilen suyun tamamı filtre ediliyor. Bu filtrelerin ikinci elinden korkmanız gereksiz. 10 yılın üzerinde sorunsuz çalışan sayısız Eheim Classic modeli gördüm. Bu seri, yıllar içinde hiç değiştirilmeden üretildi ve zaman karşısında kendini kanıtladı. Parça sorunları yok. Boru, emiş çubuğu gibi aksamları Atman ile uyumlu. Sanırım Ekol 15′in klipsleri Classic’lere uyuyor.

Sadece 8 Watt harcıyor ve saatte 440 litre su çeviriyor. Sanırım 2213′lere musluk koyulması oldukça yeni bir uygulama. Musluklu 2213′leri şiddetle tavsiye ediyorum. Musluk olmayınca temizlik cidden çok zor bir hale geliyor. Filtrenin havasını almaksa abartıldığı kadar zor değil. Eğer musluk varsa, sadece kafayı çözüp filtreyi tekrar temizlediğinizde, kabı suyla doldurun. Bu durumda çoğu zaman tekrar hava alma işlemi yapmanıza gerek kalmıyor.

Bu filtreleri dolu ve musluklu olarak,iyi bir pazarlıkla 120-130 liraya alabilirsiniz. Liste fiyatları 160-250 YTL arasında son derece değişken bir aralık gösterse de, 140 YTL’den fazla vermemelisiniz. İkinci ellerini durumuna göre 60 YTL’ye kadar almanız mümkün. Orijinal malzemesi ve muslukları yoksa, açıkçası ikinci el almak pek akıllıca değil; zira Orijinal malzemeyle doldurmak bile en az 80 YTL tutuyor. Canlı stoğunuz fazla değilse, benim gibi alternatif malzemeler kullanabilirsiniz.

-Açıklayıcı yazı için, şu linke de bakın-

Bu aslında bir dış filtre modifikasyonudur diyebiliriz. 200 litrelik tankta kullandığım Tetratec EX 700 özellikle mekanik filtrasyonda yetersiz kalınca, onu dışarıdan takviye etmeye karar verdim.

Kullandığım malzemeler:

1.Plastik yemek saklama kabı

2.Havya. Dandik bir havya olmasında fayda var. Şayet iyi bir havyanız varsa, ucunu bozmamak için söküp yerine çivi gibi bir şey kullanın. Kaliteli havyalar ve uçları pahalıdır. Boşu boşuna ziyan etmeyin.

3.Kilitli bahçe hortumu bağlama aparatı. Çok sayıda var,bunun tam adını bilmiyorum. Benimki Bauhaus’dan acaip bir kazık yiyerek aldığım bir Alman markası(Gardenia değil), ama bunlardan kullanmayın. Gereksiz pahalılar. Benzerini geçenlerde
Tahtakale’den 1.5 YTL’ye aldım.

4.Dış filtre hortumunuz için kapalı tip en az iki tane vantuz. Geçmeli olanlar işe yaramayacaktır.

5.Biyolojik, ya da biyomekanik filtre malzemesi. Ben Eheim Lav kullandım. Aslında kullanmanıza pek de gerek yok.

6.Elyaf ve pamuk.

7.Plastik kabı tutturacak uydurma aparatlar. Ben sadece vida kullandım, çünkü akvaryumun tacı suntalam.

1.Plastik kapta havya ile delikler açıyoruz. Delikler,suyun rahatça akacağı kadar büyük, ancak filtre malzemenizin düşmeyeceği kadar küçük olmalı!

2.Plastik kabımızın yanını, bahçe hortumu aparatı geçecek kadar deliyoruz. Ben havya kullandım. Siz matkap,freze,annihilasyon topu,lazer veya roket kullanabilirsiniz.

3.Malum aparat. Sarı kısmı vidalıdır; bunu ayı kuvveti kullanmak suretiyle söküyoruz.

4.Dış filtre çıkış hortumunu, plastik aparatımız marifetiyle kabımıza sabitledik.

5.Kabı akvaryuma tutturduk. 3 vida kullandım, biri sadece mesnetlik yapmakta.

6.Dış filtenin alt süzgecini söküp bunu tutan aparatı yerinde bıraktım. Hortumu direk bu aparatın içine tıktım. Son olarak, bir iç filtreden söktüğüm süngeri buna bağladım. Neden öyle yaptın derseniz, yazının başında verdiğim linki okuyun.

7.Filtenin diğer tarafı açık kaldı. Siz burayı dikebilirsiniz. Benimkisi bekar evi olduğundan iğne iplik yoktu. Ben de oraya kola kapağı tıkadım! 3 gün oldu,sorun yok.

8.Bu işlem sonunda, debi, herhangi bir Tetratec’de göremeyeceğiniz kadar yükseldi! Su kaba çarpmasa, 50-60 cm ileri fışkıracak.

9.Eheim marka curufu kaba ince bir katman olarak dizdim. Bunları dökümhanelerde filan çöpe atıyorlar, biz para verip filtreye koyuyoruz…Lav taşını birisinin kafasını yaracak büyüklükte satanlar var. Bu fiyata üstüne oturalacak büyüklükte bir Lav taşı bulmanız mümkün. Evde sevmediğiniz biri varsa,eline bir çekiç verip ufak ufak kırdırabilirsiniz.

10.Pamuğu alta,elyafı üste koydum (doğal olarak!). Mutlu son.
“A

aa,bu filtre işe yaramıyor,adamın akvaryum Marmara denizi” gibi demeyin. Suda dış parazit için kullandığım ve zerre kadar işe yaramayan Sera Omnipur var. Bir dahaki sefere Ektozon deneyeceğim. (Ektozon yerine zerre kadar güvenmediğim Azoo Ectoparasite Treatment’ı kullandım. Sonuç iyi gibi. Omnipur’dan farklı olarak, bu ilaçta Formalin var. Üstelik Omnipur, bakterileri öldürerek ölü su sorununa neden olmuştu; Azoo’dan sonra yoğun su değişimiyle akvaryum oturdu ve kullandığım ilaç gözle görülür bakteri ölümüne neden olmadı)

Aslına bakarsanız, akıl almaz derecede pislik topluyor. Üstelik, dış filtre girişindeki süngerden dolayı kaba pislikler dış filtreye dolmuyor.

Dış filtrelerin mekanik filtrasyon konusunda ne kadar yetersiz olduklarından bahsetmiştim.

Daha önceki impeller modifikasyonu ile debiyi artırdıktan sonra, akvaryumun suyunun daha temiz olması gerektiğine karar verdim. Hatta, az da olsa, aerobic bakterileri bu yöntemle üretebilirdim. Eheim’ın 2227 modeli (wet&dry), aslında sump mantığını dış filtreye zaten taşıyor. Ancak,bazı dezavantajları var. Birincisi, fiyatı çok pahalı. İkincisi, bayağı gürültülü çalışıyor. Üçüncüsü, güvenilirliği konusunda şüpheler mevcut. Dördüncü ve son olarak, bu filtre sadece biyolojik filtrasyon yapıyor. İçine EhfiMech ve Substrat Pro dışında malzeme koyulmaması söyleniyor; oysa ben sürekli torf ve arasıra aktif karbon kullanıyorum.

Yaptığım şey çok basit: öncelikle, debiyi bir miktar daha artırmak ve dış filtreye sürekli yavru kaçmasına neden olan süzgeçten kurtulmak için, süzgeci söktüm. Onun yerine, hortuma bir iç filtre süngeri geçirdim. Kimilerine göre, bu yöntemle Hamburg Sünger filtresinin yarattığı etkiyi yaratıp bir miktar denitrifikasyon bakterisi üretmek mümkün. Ancak, debi aşırı yüksek olduğu için ben buna inanmıyorum. Hamburg filtresinin çalışması için, süngerden geçen suyun hızının saniyede 5-10 m arası olması gerek. Benim amacım, dış filtrenin içinin kısa sürede bitki ve yem artıklarıyla dolmasını önlemek, filtreye yavruların kaçmasını önlemek ve debinin artmasını sağlamaktı ki, bu yöntemle üç amacıma da ulaştım.

İkinci olarak, mekanik filtrasyonunu zayıf bulduğum -ve ispatladığım- dış filtre dışına minicik bir sump, daha doğrusu sump kulesi gibi Bir şey yerleştiriyorum. Bu, marketten aldığım 3.5 YTL’lik bir plastik yemek saklama kabı:) En altına, bir miktar bakteri tutmak ümidiyle Eheim’ın Lav taşını koydum. Elimde bioball,seramik, az miktar Eheim Substrat Pro ve lav vardı ve tercihimi lav’dan yana kullandım.Bioball kullanmadım,çünkü zaten kap küçük ve bioball’un yüzey alanı aralarında en az olanı. Seramiğin ise bence sadece içi işe yarıyor; en azından yüzeyi düz olan Tetratec seramikte durum bu. Sera Siporax olsa birkez daha düşünürdüm. Substrat Pro’yu ise, esasen su içinde çalışması önerildiği için kullanmadım. Aslında bu bana mantıklı gelmedi; zira Eheim’ın 2227 Wet&Dry modeli Substrat Pro ile dolu. Geriye Lav kaldı. Yüzey alanı gerçekten fazla gibi görünüyor. Bunun dışında, özellikle havaya açık uygulamalar için tavsiye ediliyor.

En alta Lav’ı koydum. Üstüne bildiğiniz pamuk…Pamuk, minik partikülleri çok iyi tutuyor ve oldukça geç tıkanıyor. Yalnız,pamuğu kalın kullanırsanız,birkaç saatte tıkanacak ve kabınız yeterince büyük değilse taşmaya başlayacaktır. Doğru ölçüyü deneme-yanılma yöntemiyle bulabilirsiniz.

Paranız ve zamanınız bolsa, su arıtmada kullanılan 5 mikrona kadar partikül süzebilen malzemelerden kullanabilirsiniz. Yalnız bunları kendi kapları içinde kullanmanız gerekiyorki, onu akvaryum içine (ya da dışına!) nasıl takarsınız bilmem! Pamuğun üstüne, daha büyük partikülleri tutup saatbaşı pamuk değiştirmekten beni kurtarsın diye elyaf kullandım. Kıçımı kaldırmaya üşenip yorgancıdan filan elyaf almaya üşendiğim için, bir dünya para verip Prodac Elyaf almıştım. Aldığımda “bu bana 20 sene yeter” demiştim ama, hiç de öyle olmuyor. Onun için, siz üşenmeyin. Bir dahaki sefere ben de üşenmeyeceğim.

Aldığım sonuçtan ziyadesiyle memnunum. Hortum yetmediği için bahçe hortumu kullandım. Hiçbir sakıncası yok,sizde kullanabilirsiniz. Daha önce de yakıt hortumu kullanmıştım, yine bir şey olmadı. Üstelik, Orijinal Tetratec hortumdan çok daha az yosun bağlıyor.

Uzun yazılarımdan sık sık şikayet aldığım için, bu şeyi nasıl yaptığımı bu yazıda ayrıca anlattım:)

Özellikle forumlarda rastladığım tartışmalardan biri, “benim filtrem suyu cam gibi yapıyor/çok büyük filtre kullandığım halde suyum bulanık” tarzı, mekanik filtrasyon tartışmaları…

Doğrusunu isterseniz, Çin malı bir filtre ile, Eheim gibi bir filtrenin temizlik açısından bir farkı yok: ama aynı filtre malzemesini kullanırsanız! Demek istediğim, Atman’lar ile birebir aynı olan Eheim Professional serisindeki EhfiMech ve Substrat Pro’yu Atman’a koyarsanız, Atman filtreniz de aynı performansı gösterecektir. Burada, Eheim’ın “müthiş” dediğim motorları elektrik tüketimi ve sessizlik konusunda inanılmaz bir fark yaratıyor, o kadar. Bu bahsettiklerimin, ne biyolojik, ne de mekanik filtrasyona bir katkısı yok.

Peki, birinin suyu bulanıkken, neden öbürü cam gibi?

Öncelikle şunu söyleyeyim: en iyi filtre malzemelerini üreten Eheim,Sera ve Hagen’in malzemelerini kullansanız da, dış filtrelerin mekanik filtrasyonu zayıftır. Bu konuda şimdiye kadar gördüğüm en sık malzemeyi kullanan Tetratec. Floss pad dedikleri ve filtrenin en üst katmanına koyulan bir malzeme, ince pislikleri oldukça fazla şekilde süzebiliyor. Aslında bunun çok iyi Bir şey olduğunu söyleyemem. Zira, filtre içinde çok fazla partikül birikmesine neden oluyor ve dış filtre, bazı durumlarda nitrat fabrikası haline gelebiliyor!

Dolayısıyla, dış filtrenizi mekanik filtrasyon için kullanmayın. Eheim’ın biyolojik filtrasyonda bu kadar etkili olmasının nedeni, suyu arındırma derdine düşmemiş olması. Özellikle Professional ve Ecco serisinde, kullanılan süngerler -Ehfifix ve EhfiSynth- oldukça geniş gözenekli. Çok kaba pislikleri topluyor ve süngeri de genel olarak bakteri kolonizasyonu için kullanıyorlar.

Mekanik filtrasyon için ne yapabiliriz? Ben bu sorunu, dış filtre çıkışına, şelale filtre tarzı bir aparat uydurarak çözdüm. Floss pad olduğu halde, 24 saatten kısa bir sürede kullandığım pamuk-elyaf karışımında toplanan pislik şaşırtıcı derecede fazla. (Fotografta görebilirsiniz).

Dış filtre içinde katiyen elyaf kullanmayın. Aslında, dış filtre içinde, mekanik filtrasyon amaçlı hiçbir malzeme kullanmayın. En alt sepette kalın gözenekli sünger kullanmanızı tavsiye ederim; bu sayede biyolojik filtrasyon malzemeleriniz, özellikle de Ehfi Substrat ya da Substrat Pro gibi kolay tıkanan ve pahalı malzemeler daha uzun ömürlü olacaktır. Mekanik filtrasyonu filtre dışında çözün. Filtre içinde kullanacağınız elyaf, hem biyolojik filtrasyon malzemenizden yer çalacak, hem de topladığı aşırı miktarda pislikle bakterilerin biyolojik filtrasyon yapmasını yavaşlatacak/azaltacak, hatta önleyecektir. Üstelik, filtre dışındaki elyafı temizlemek/değiştirmek çok daha kolay olacaktır.

24 saatten az bir sürede, dış filtreyle ilgili yaşanabilecek balık kazalarının herhalde tümünü yaşadım!

Yorucu gün, 200 litrelik canlı doğuran tankındaki Tetratec’in, adeti olduğu üzere, bolca sakal yosunu üretmiş olduğunu farketmemle başladı. Giriş hortumu yosunla kaplıydı. Önce hortumu söküp harbi çektim(!). -Bunun için kabloya bağlı bir elyaf kullanabilirsiniz, en azından benim yöntemim bu.

1.metreden kısa hortumdan, sadece 1 ay önce temizlendiği halde bir bardak dolusu yosun çıktı. Debi temizlikten önce korkunçtu; çıkış hortumundan su sadece damlıyordu. Temizlikten sonra aklıma bir sivrilik geldi: eğer hortumun ucunu boş bırakır, yani süzgeci takmaz isem, debi coşardı. Gerçekten de, süzgeci iptal ederek taktığım giriş hortumu parmağımı bile emmeyi başardı ve çıkış hortumu şelale gibi suyu fıskırtmaya başladı. Balıkların oldukça büyük olduğu için, bu hortumdan geçemeyeceklerini düşünerek keyfim arttı.

Lakin, 1 saat geçmeden, çıkış hortumunun sesinin kesildiğini farkettim. Su filan gelmiyordu. Akvaryumda 6.hislerden kaynaklanan bir eksik farkedip, hemen filtrenin bulunduğu dolabın kapağını açtım. Maalesef, dişi molilerden biri, C130, su giriş hortumunun musluk kısmında sıkışmış ve ölmüştü.

Manzara gerçekten sinir bozucuydu. Her balığın üstünde gavurların slime coat dedikleri -bizimkiler ne der bilmiyorum- bir koruyucu,yağlı tabaka vardır. Zaten huylu biri olduğum için balığa dokunırken midem kalktı. Peçeteyle zar zor sıkıştığı yerden çıkardım. Bu sefer filtreyi çalıştırmadan önce, süzgecin borusundan söktüğüm süzgeci direk hortuma sıkıca taktım. Yapabiliyorsanız tavsiye ederim; zira debiyi gerçekten çok artırıyor.

Lakin, altıncı hissim tekrar eksik balık olduğunu söylüyordu. Hakkaten de, dişi Veliferalardan biri, sayımda çıkmadı. Bu sefer, filtreyi banyoya götürüp söktüm ve aşağıdaki manzarayla karşılaştım!

Dişi Velifera ve bir de yavru. Velifera hala yaşıyor, ancak feci derecede ürkmüş ve biraz yüzgeç hasarı var. Eğer 48 saati atlatabilirse yaşar; yani durumu biraz kritik. Bu gibi konularda riske girmemekte fayda var; aptallığımdan dolayı ölüme sebep olduğum için gerçekten çok kızgınım kendime…

Filtrede yavru yakalayınca, yavru akvaryumunda gözüme az görünen yavrular belki de filtre içindeler diye düşündüm. Bu akvaryumdaki filtrede süzgeç vardı; ancak daha önce de yavru kaçmıştı. Artık sudaki aşırı dalgalanma sorununu çözdüğümden, yavru kaçmış olduğunu pek düşünmedim.

Gelgelelim, daha kapağı kaldırınca, en üst sepette bir ölü, bir de canlı yavruyla karşılaştım. Sepetleri kaldırdıkça, 18 yavru yakaladım! 1 ölü, 18 diri.

Eşeği sağlam kazığa bağlayayım diyerek, yavru akvaryumundaki süzgece bir elek geçirdim. Aslında, bu dip süpürgesinden çıkan ve orada bırakın işe yaramayı, pisliği çamura dönüştüren torbaydı. Ama burada işe yaradı. Üstelik, emişi de güçleştirmiyor.