Ä°tiraf etmeliyimki, yıllardır Formula 1 yarışı izlemedim. Özellikle Aryton Senna bir kazada öldüÄŸünden beri, yarışlar son derece sıkıcı hale geldiler. Pitstop’taki sıralamalar bile nadiren deÄŸiÅŸiyor ve 2 saat boyunca atlı karınca gibi dönüp duran arabaları izliyorsunuz. Umarım birgün Formula 1 yarışlarının sonu gelir. 1990′lardan itibaren, birazda saçmasapan ve fazlasıyla kısıtlayıcı kurallar nedeniyle, ne devrim niteliÄŸinde bir geliÅŸme oluyor, ne de yarışlar zevk, heyecan veriyor. Formula 1, herkesin reklam için dev rakamlı dolarlar harcadığı, gülünç bir soytarılığa dönüÅŸtü.
Üstelik, Formula 1′de hoÅŸuma giden ÅŸeyler nadiren gerçekleÅŸiyor; örneÄŸin yarışın ortasında yaÄŸmurun baÅŸlaması gibi. Senelerce bekleyip Safety Car (Güvenlik Aracı) nı pistte gördüÄŸümde, sene sanırım 1993′tü. Sonraki birkaç senede ise safety var filan görmedim.
Güvenlik aracının piste çıkması renkli bir olay. Bunlar genelde AMG tarafından köküne kadar modifiye edilmiÅŸ Mercedes’ler oluyorlar. Ekstra alçak, özel bodykitlerle donatılmış, son derece seksi görünümlü arabalar ve Formula 1′in sembollerinden biriler kesinlikle.
Formula 1 pistinde normal görünümlü bir arabanın ağır sayılabilecek bir hızla gitmesini ve arkadaki Formula 1 araçlarının lastiklerini sıcak tutmak için zigzaglar çizmesini izlemek zevkli. Güvenlik aracı, belli bir süratin üzerinde gitmek zorunda; zira Formula 1 araçlarında fan olmadığından, bol miktarda hava, radyatörlerden geçip motoru soÄŸutmak zorunda. Ayrıca lastiklerin de fazla soÄŸumaması gerek; zira soÄŸuk lastikler yol tutuÅŸu azalttığı için, Formula 1 yarışının normalden de tehlikeli hale gelmesine neden oluyor.
Formula 1 güvenlik aracını 2000′den beri Bernd Maylander adında biri kullanıyormuÅŸ. Güvenlik aracını kullanan kiÅŸinin aynı zamanda deneyimli bir pilot olması gerektiÄŸinden, eski bir DTM sürücüsü olan Bernd Maylander’in sol koltukta oturması sürpriz deÄŸil. Onun yanında da bir FIA gözlemcisi oturuyor. Bu ekip, yarış direktörleriyle telsizden sürekli baÄŸlantı halindeler.
Güvenlik aracı piste çıktığında “sıkıyönetim kanunları” devreye giriyor. Eskiden motorsporları hakemliÄŸi yaptığımdan, bu kuralların bir kısmını zaruri olarak öÄŸrendik. En önemli kural, sarı bayrak kalktığında (Formula 1 güvenlik aracı daha piste çıkmadan bile) hiçbir araba birbirini geçemez; önündeki aracı geçen pilot diskalifiye olur. Ä°kinci kural, araçlar diÄŸerleri için tehlike oluÅŸturacak kadar yavaÅŸ gidemezler. Bu da mantıklı bir kural. DüÅŸünün ki, iki McLaren Mercedes önde, arkalarında hasbelkader 2 Ferrari kalmış. Arkadaki McLaren, Ferrari’leri ve diÄŸer araçları zorlamak için aşırı yavaÅŸlar. Öyle yavaÅŸlar ki, aşırı hararetten arkada kalan araçların motorları yanabilir, lastikleri de aşırı soÄŸur! Kurallar basit gibi görünmesine raÄŸmen, genelde düÅŸünülmüyor ve birileri bahsettiÄŸim gibi bir “pislik” yapınca, sonradan kitaba giriyorlar.
Üçüncü kural ise, pitstopla ilgili. Formula 1 güvenlik aracı pistteyken, takımlar pitstop yapabilirler, ancak pitten çıkmaları, pit alanında yeÅŸil ışığın yanmasıyla olur. Normal yarış esnasında bu yeÅŸil ışıklar daima yanıktır, ancak güvenlik aracı piste girince pit alanındaki yeÅŸil ışıkların ne zaman yanacağına yarış komiserleri karar verir.
Formula 1 güvenlik aracı,piste pit alanından çıkar. Bu esnada yarış liderinin nerede olduÄŸunun önemi yoktur. Yani güvenlik aracı, yarış liderini bekleyip önünden piste çıkmaz. Güvenlik aracı pistteyken turuncu ışıkları açıktır. Ä°stisnai olarak, güvenlik aracının arkasında ama yarış liderinin önünde olan araçlar (kısacası tur bindirilmiÅŸ Formula 1 araçları!), eÄŸer güvenlik aracı yeÅŸil ışıklarıyla izin verirse, güvenlik aracını geçebilirler.
Güvenlik aracı, pisti terkederken turuncu ışıklarını söndürür; ancak sarı bayrak hala havadadır. Bu durumda, pistte sanki güvenlik aracı varmış gibi, araçlar birbirini geçemezler. YeÅŸil bayrak kalktığında ise, yarış kaldığı yerden devam eder.
Son 4-5 sezondaki Formula 1 güvenlik araçlarının tümü, AMG tarafından modifiye edilmiÅŸ Mercedes’ler. Ä°ÅŸte son 3 sezonun güvenlik araçları:
Mercedes-Benz CLK 63 AMG (2006)
Motor: 6208 cc V8
Güç: 481 bhp (354 kW) @ 6800 rpm
Tork: 630Nm@ 5200 rpm
Redline: 7200
Lastikler: 235/35 R19 - 265/30 R19
Ağırlık: 1600 kg
Mercedes-Benz SLK 55 AMG (2004-2005)
Motor:5.5 litre V8
Güç:360 hp
Tork:510 Nm
Lastikler:235/35 R19 - 265/30 R 19
Ağırlık:1370 kg
Mercedes-Benz CLK 55 AMG (2003)
Motor: 5439 cc V8 90°,24 sübap,5 ileri otomatik ÅŸanzıman
Güç: 367 bhp / 270 KW @ 5500 rpm
Tork: 510 Nm / 376 ft lbs @ 3000 rpm
0-100: 5.3s
Ağırlık:1820 kg
