Açıkçası Lyn‘de duydum Orion adını; elbette orada duymadım ilk kez, şimdi Firaxis’in sahibi olan Sid Meier’in Master Of Orion’ınını az oynamadım; Orion kültünü filan da bilirim. Ama Google’ın yeni bir algoritma kullanacağını bilmeme rağmen, Orion’dan haberim yoktu.
Neden mi yoktu haberim? Çünkü Google’ın ne yaptığıyla pek ilgilenmiyorum. Kafama göre, olabildiğince iyi, çok ve hızlı yazmaya çalışıyorum. Yalakalık yapayım, ondan bundan link alayım, acaba topliste filan mi girsem, kayıt olsam hangisi iyidir gibi kaygılarım yok. İnsanlar blogumu Google’dan bulsunlar, ama hakediyorsam. Zaten işim başımdan aşkın, bir de link dilenciliği yapsam yazmaya vaktim olmaz, zaten benim karakterime uyan bir hareket de değil.
Lakin “neymiş ki Orion” dedim; mevcut düzeni pek beğenmediğim için, acaba daha iyi birşey mi geliyor diye merak ettim.
Efendim; hitnews’daki yazının özeti şudur: Ori Allon diye, 26 yaşında Ph D yapmakta olan bir genç var. Gencimiz, üniversitede (Avustralya’da bilmemne üniversitesi, south new wales filan gibi, Avustralya’ya zamanında İngiltere’de ne kadar suçlu ve zevzek sürmüşler ya, onun için mekan adları hep İngiltere’den) ilim irfan yaparken (yok,Yahudi, Adnan Oktar’la işi olmaz) “ben bir arama motoru (araba motoru değil) algoritması geliştirivereyim diyor, hocalarıda (Fethullah Gülen hocaefendi değil, proflar filan) pek beğeniyor, kafasını okşuyor, “Aferin Oli, biz şimdi bunu Yahoo, Google, Microsoft’a filan çakarız” diyorlar.
Lakin Google yemi hemen yutmuyor. Sonunda imana geliyorlar, Oli Allon’a “gel bize takıl, bok gibi para veririz, algoritmanın adını da Orion koyarız” diyorlar. Oli, Ph D’yi yarım bırakarak, elinde tahta bavulu, Google’ın yolunu tutuyor. Ama üniversite de payını alıyor bu işten, çünkü onlarda döner sermaye yok, enayiler kantin açıp döner satmayı, otopark işletmeyi beceremedikleri için bütün gün hafızlayıp duruyorlar. Çünkü orada YÖK yok. (Belki Vietnamda filan vardır).
Bu arada, zamanında Orion’u duyan Bill Gates’de, Allon’un sırtını sıvazlayıp “aferin evladım” demiş; ancak para mara vermemiş. (Gates, Allon’dan daha Yahudi çıkmış!)
Oli, “ben bu işi 18 ayda gömerim abi” demiş; hadi bakalım.
Algoritma konusunda muhtelif spekülasyonlar var.
Gelgelelim, bizim basının sadece Türkiye’de yaşamadığını da öğrenmiş oldum (şimdi anlıyorum Reha Muhtar’ın “her nerede yaşıyor ve yaşatılıyorsan” lafını). Sydney Morning Herald da şöyle bir paragraf var:
Orion finds pages where the content is about a topic strongly related to the key word. It then returns a section of the page, and lists other topics related to the key word so the user can pick the most relevant.
The results of the query are displayed immediately in the form of expanded text extracts, giving the searcher the relevant information without having to go to the website - although there is still that option.
Anlayan varsa bana da anlatsın.
Lakin herkes kendi fikrini de “sıkmış” arada…
Ori’nin doktora teziyle ilgili bir sayfa buldum.
“Take a search such as the American Revolution as an example of how the system works. Orion© would bring up results with extracts containing this phrase. But it would also give results for American History, George Washington, American Revolutionary War, Declaration of Independence, Boston Tea Party and more. You obtain much more valuable information from every search.”
Yani diyor ki -mealen- Amerikan Devrimini araştırınca bize Amerikan tarihi,George Washington vs vs ile ilgili sonuçları da getirecekmiş.
Eğer bunu yapacaksa yandık. Şu durumda bile, aradığımızla ilgili sayısız alakasız sonuç alırken, bir de yeni algoritmayla olacak şeyleri düşünün.
Örneğin; Paris’i arıyorum. Paris Hilton sanacak, gerizekalılık, porno, vibratörle ilgili sonuçları filan da getirecek. Tabii o sayfada bunlar da varsa, ama emin olun ki vardır. Olmasa bile, zamanla webmaster’lar, “oldurmak” konusunda uzmanlaşacaklar…
Mesela Paris’teki Hilton otelini arıyorum, İngilizcem bozuk, Çinliyim ya, yazıyorum “Hilton in Paris”, oo gelen sonuçları düşünmeyin. Muhtemelen 112 sayfa sonuç çıkacak, ilk sırada soyadı Hilton olan, Paris Hilton’la düşük kalkmış herifler listesi.
Yani durum bana biraz yaş geldi.
Ama artık link alıp vermenin önemi olmayacakmış. Nasıl yani? 10.000 link alan siteyle, dün açılan site aynı mı olacak? Hiç sanmam. Ha, Internet yalakalarını yıldıracaksa ona da varım, ayrı konu. Hırsızları da çarpacakmış; mesela sen şimdi bu yazıyı benim siteden çalıp kendininkine monte ediverdin, Google senin siteni göstermeyecek,ya da diplerde gösterecek, en başta benimkini gösterecek..miş.
Nasıl olacak, mesela % kaçını çalmak hırsızlık sayılacak? Ya da şöyle düşünelim; Google’ın basın açıklamasından yukarıdaki satırları aldım, sonra Oli’nin üniversitesi aslında kendi hazırladığı tanıtıcı yazıyı bir süre sonra yayınlamaya karar verdi; ama bu arada yazıdan bir parçayı ben daha önce yayınlamış oldum. Bu durumda, benim sitem daha önce çıkacak arama sonuçlarında. İyi de, zaten mevcut durum da bu!
Özet olarak ben şunu anladım: “Biz aynen devam ediyoruz, sadece ek olarak ilgililik parametresini biraz geliştirdik”
Yeni birşey midir bu? Hayır. Bakınız PHP’nin similar_text fonksiyonu; buna çok benzer bir iş yapar. Azıcık geliştirirsiniz, Orion’da olur, Sirius da olur.
