Saab‘ı severim. Nedenleri pek mantıklı deÄŸil aslında. Dinamik olarak iyi deÄŸildirler. Volvo gibi, çoÄŸu insana çirkin gelen, hatta biraz sıkıcı araçlar üretirler. Sanırım benim Saab hakkında “iyi düşünmemin” nedenlerinin başında, 16 uçak mühendisi tarafından kurulması geliyor. Evet; Saab da BMW gibi bir havacılık ÅŸirketi(ydi) aslında. (Bu arada BMW amblemi dönen uçak pervanesini temsil eder)
Saab’a olan hayranlığımın bir diÄŸer nedeni, Scania markası. Scania, genelde TIR ve ağır hizmet tipi deniz motorları üreten bir ÅŸirket; hatta ÅŸu an Ä°stanbul”daki vapurların makinaları da Scania markası taşıyor. Asıl teknoloji (hatta bilim) ağır hizmet makinalarında olduÄŸundan, yapılan iÅŸler bende Ferrari gibi ÅŸirketlerin yaptıklarından çok daha fazla saygı uyandırıyor.
Kullandığım araçtan ilk ve temel beklentim, iyi bir dinamik. (Maalesef Saab”da pek olmayan bir özellik). Bunun dışında mekanik saÄŸlamlık bekliyorum; zira benim kullanım tarzımla birçok araba birkaç gün içinde mekanik olarak iflas ediyor. Ä°ÅŸte bu Saab’ın iyi özelliklerinden biri. Estetik olarak hiçbir beklentim olmamasına raÄŸmen, çirkinlikte bile karakter ararım. Sırf bu yüzden, eski Land Rover’ları bile oldukça güzel buluyorum.
Bir ay kadar önce, otomobil firmalarının diplomatlara sundukları ayrıcalıkları araÅŸtırırken -karışık ve uzun bir konu, nedenini belki bir ara anlatırım- doÄŸal olarak Saab’la yollarımız kesiÅŸti. Tesadüfen halen bir konsept olan Aero X ile karşılaÅŸtım.
Konsept araçlara soÄŸuk bakıyorum: Bir aracın tavanında ışıklarla oluÅŸturulmuÅŸ “Samanyolu” efekti, ya da içeri açılan kapılar gibi tuhaflıklar hiç de ilgimi çekmiyor. Hayatın her alanında geçerlidir; bir tasarımcıya fazla insiyatif verirseniz, elde edeceÄŸiniz ürün son derece kullanışsız olacaktır.
Saab Aero X ise, hem estetik, hem teknoloji, hem de karakter olarak beni fazlasıyla çarptı.
Çok deÄŸiÅŸik bir araç olmasına raÄŸmen, saçmalıklarla dolu deÄŸil. Saab, özüne dönmüş ve kapıları kaldırmış: aracın eÅŸiÄŸe kadar açılan bir tavanı var; savaÅŸ uçaklarından ilham alındığı çok açık. Fonksiyonel olarak hoÅŸ bir özellik; özellikle kapıları kaldırıma çarpan arabalar kullanan benim gibi fanatikler için. Ayrıca çok da şık görünüyor.”Canopy” isimli açılan tavanı görmeniz gerek. Ãœnce kapılar hafifçe dışa açılıyorlar, sonra ön cam dahil, tavan komple aracın kaputuna doÄŸru geliyor.
Buz yeÅŸili farlar, Aero X”de beni ilk çarpan detaylardan biri. Çifter lens, abartısız birer angel eye ile süslenmiÅŸ ve gerçekten çok çarpıcı. Ampüller ise LED; aynı Aston Martin”in konsept aracı gibi..
Jantlarda da uçaklardan alınan ilham devam ediyor. Önde 22, arkadaysa 23 inçlik devasa jant kolları, turbin palleri ÅŸeklinde dizayn edilmiÅŸ. Fazla “ışıl ışıl” olmasının dışında, son derece etkileyici bir görüntüye sahipler. Aslında mat aluminyum görüntüsü bence bu araca çok daha fazla yakışırdı.
Aero X belki asla üretilmeyecek; ancak üretilse bile Türkiye yollarında görmeniz pek olası değil. Bunun nedeni, 400 beygirlik turbo V6 motorun bioethanol ile çalışması.
Süspansiyon sistemi, Citroen”in yeni nesil Hydractif sistemi gibi, elektronik kontrollü. Ancak, Saab Citroen”in pnomatik sistemi yerine, Mercedes”in top modellerinde kullandığı sisteme benzer bir sistem kullanıyor anladığım kadarıyla; zira kullanılan klasik amortisörlerin sertliÄŸi ayarlanıyor. Oysa Citroen, sertlik ve yüksekliÄŸi pnomatikle kontrol ediyor ve roll bar sertliklerini deÄŸiÅŸtirebiliyor. Bu, Saab’in dinamiÄŸi konusunda bazı soru iÅŸaretleri oluÅŸturdu bende.
Diğer sıkıcı nokta, F1 tipi şanzıman. 7 ileri şanzımana, direksiyona monte edilmiş 2 kulakçık kumanda ediyor. Bu tip sistemlerdeki vites değiştirme hızı sorunu birçok üretici tarafından çözülmüş olsa da, keyfi çok azaltan bir uygulama. Klasik vites kolunu tercih ederdim. Üstelik bu sistemler, 2 ya da üç vites birden küçültmek istediğinizde, vitesleri sırayla küçültmek zorunda ki, bu da zaman kaybına neden oluyor ve daha efektif frenleme için motor kompresyonunu yoğun olarak kullanamıyorsunuz.
Performans olarak da Aero X hakkında pek pozitif konuşamam. 400 beygirlik motora rağmen, 1.5 tonu aşan ağırlıkla başa çıkmak kolay değil; bu da 0-100 hızlanma verisine hemen yansımış: 4.9 saniye. Bu rakam, artık neredeyse bir hot hatch kadar.
“Çok param olsa alır mıydım?” sorusuna cevap vermekse cidden çok güç. Araç son derece güzel; eÅŸsiz bir karakteri var. Muhtemelen paranın satın alabileceÄŸi en benzersiz spor araba. Buna raÄŸmen, sanırım çok daha az para verip bir Mitsubishi Evo8 FQ400 alırdım. Çok daha performanslı; üstelik mekanik olarak dünyanın en kusursuz otomobili kabul ediliyor.
Arabaların tostoparlak görünmesinden ÅŸikayet ediyordum ki, tasarım konusunda beni daima güldüren -gülümseten deÄŸil!- ABD’liler gerçekten ÅŸahane bir retro modası yarattılar. Bence hem Mustang, hem Dodge Challenger, hem de GT40 ÅŸahane görünüyorlar. Hem aslına bu kadar sadık kalıp, hem de bu yüzyıla ait izler taşıyan araçlar yaratmak o kadar kolay deÄŸil.
