İtiraf etmeliyimki, yıllardır Formula 1 yarışı izlemedim. Özellikle Aryton Senna bir kazada öldüğünden beri, yarışlar son derece sıkıcı hale geldiler. Pitstop’taki sıralamalar bile nadiren değişiyor ve 2 saat boyunca atlı karınca gibi dönüp duran arabaları izliyorsunuz. Umarım birgün Formula 1 yarışlarının sonu gelir. 1990′lardan itibaren, birazda saçmasapan ve fazlasıyla kısıtlayıcı kurallar nedeniyle, ne devrim niteliğinde bir gelişme oluyor, ne de yarışlar zevk, heyecan veriyor. Formula 1, herkesin reklam için dev rakamlı dolarlar harcadığı, gülünç bir soytarılığa dönüştü.
Üstelik, Formula 1′de hoşuma giden şeyler nadiren gerçekleşiyor; örneğin yarışın ortasında yağmurun başlaması gibi. Senelerce bekleyip Safety Car (Güvenlik Aracı) nı pistte gördüğümde, sene sanırım 1993′tü. Sonraki birkaç senede ise safety var filan görmedim.
Güvenlik aracının piste çıkması renkli bir olay. Bunlar genelde AMG tarafından köküne kadar modifiye edilmiş Mercedes’ler oluyorlar. Ekstra alçak, özel bodykitlerle donatılmış, son derece seksi görünümlü arabalar ve Formula 1′in sembollerinden biriler kesinlikle.
Formula 1 pistinde normal görünümlü bir arabanın ağır sayılabilecek bir hızla gitmesini ve arkadaki Formula 1 araçlarının lastiklerini sıcak tutmak için zigzaglar çizmesini izlemek zevkli. Güvenlik aracı, belli bir süratin üzerinde gitmek zorunda; zira Formula 1 araçlarında fan olmadığından, bol miktarda hava, radyatörlerden geçip motoru soğutmak zorunda. Ayrıca lastiklerin de fazla soğumaması gerek; zira soğuk lastikler yol tutuşu azalttığı için, Formula 1 yarışının normalden de tehlikeli hale gelmesine neden oluyor.
Formula 1 güvenlik aracını 2000′den beri Bernd Maylander adında biri kullanıyormuş. Güvenlik aracını kullanan kişinin aynı zamanda deneyimli bir pilot olması gerektiğinden, eski bir DTM sürücüsü olan Bernd Maylander’in sol koltukta oturması sürpriz değil. Onun yanında da bir FIA gözlemcisi oturuyor. Bu ekip, yarış direktörleriyle telsizden sürekli bağlantı halindeler.
Güvenlik aracı piste çıktığında “sıkıyönetim kanunları” devreye giriyor. Eskiden motorsporları hakemliği yaptığımdan, bu kuralların bir kısmını zaruri olarak öğrendik. En önemli kural, sarı bayrak kalktığında (Formula 1 güvenlik aracı daha piste çıkmadan bile) hiçbir araba birbirini geçemez; önündeki aracı geçen pilot diskalifiye olur. İkinci kural, araçlar diğerleri için tehlike oluşturacak kadar yavaş gidemezler. Bu da mantıklı bir kural. Düşünün ki, iki McLaren Mercedes önde, arkalarında hasbelkader 2 Ferrari kalmış. Arkadaki McLaren, Ferrari’leri ve diğer araçları zorlamak için aşırı yavaşlar. Öyle yavaşlar ki, aşırı hararetten arkada kalan araçların motorları yanabilir, lastikleri de aşırı soğur! Kurallar basit gibi görünmesine rağmen, genelde düşünülmüyor ve birileri bahsettiğim gibi bir “pislik” yapınca, sonradan kitaba giriyorlar.
Üçüncü kural ise, pitstopla ilgili. Formula 1 güvenlik aracı pistteyken, takımlar pitstop yapabilirler, ancak pitten çıkmaları, pit alanında yeşil ışığın yanmasıyla olur. Normal yarış esnasında bu yeşil ışıklar daima yanıktır, ancak güvenlik aracı piste girince pit alanındaki yeşil ışıkların ne zaman yanacağına yarış komiserleri karar verir.
Formula 1 güvenlik aracı,piste pit alanından çıkar. Bu esnada yarış liderinin nerede olduğunun önemi yoktur. Yani güvenlik aracı, yarış liderini bekleyip önünden piste çıkmaz. Güvenlik aracı pistteyken turuncu ışıkları açıktır. İstisnai olarak, güvenlik aracının arkasında ama yarış liderinin önünde olan araçlar (kısacası tur bindirilmiş Formula 1 araçları!), eğer güvenlik aracı yeşil ışıklarıyla izin verirse, güvenlik aracını geçebilirler.
Güvenlik aracı, pisti terkederken turuncu ışıklarını söndürür; ancak sarı bayrak hala havadadır. Bu durumda, pistte sanki güvenlik aracı varmış gibi, araçlar birbirini geçemezler. Yeşil bayrak kalktığında ise, yarış kaldığı yerden devam eder.
Son 4-5 sezondaki Formula 1 güvenlik araçlarının tümü, AMG tarafından modifiye edilmiş Mercedes’ler. İşte son 3 sezonun güvenlik araçları:
Mercedes-Benz CLK 63 AMG (2006)
Motor: 6208 cc V8
Güç: 481 bhp (354 kW) @ 6800 rpm
Tork: 630Nm@ 5200 rpm
Redline: 7200
Lastikler: 235/35 R19 - 265/30 R19
Ağırlık: 1600 kg
Mercedes-Benz SLK 55 AMG (2004-2005)
Motor:5.5 litre V8
Güç:360 hp
Tork:510 Nm
Lastikler:235/35 R19 - 265/30 R 19
Ağırlık:1370 kg
Mercedes-Benz CLK 55 AMG (2003)
Motor: 5439 cc V8 90°,24 sübap,5 ileri otomatik şanzıman
Güç: 367 bhp / 270 KW @ 5500 rpm
Tork: 510 Nm / 376 ft lbs @ 3000 rpm
0-100: 5.3s
Ağırlık:1820 kg