Aylar önce OpenMoko’dan, FIC‘den, Trolltech’in GreenPhone‘undan bahsetmiştim. Aslında daha iki sene önceden, “eli yatkın meraklıların” çok geçmeden kendi cep telefonlarını geliştirebilecekleri belli olmuştu. Eh, madem haklı çıktım, kredimi bir tahminde bulunarak kullanayım: yıllar sonra cep telefonu üreticileri, bazı özellikleri modül olarak sunacaklar. Örneğin, Motorola’nın baz modelini alacaksınız, 4G desteği istediğinizde, onu ayrı bir modül olarak satın alıp cep telefonunuza ekleyebileceksiniz.
Bu dediğim, aşırı hızlı model çıkararak ayakta kalmaya çalışan cihaz üreticileri için idam fermanı gibi görünebilir ama değil; çünkü insanların en azından birkaç sene sonra sürekli telefon değiştirmekten sıkılacaklarını düşünüyorum. Bence telefonlar çok daha pahalı ama kalıcı olmalı. Bunu ticari olarak da doğru buluyorum; hem cihaz başına yüksek kar edecekler, hem sürekli model çıkarmak için masraf etmeyecekler, hem de dediğim modülleri piyasaya sürerek yüksek volümlü ama düşük karlı başka bir koldan mali durumlarını biraz daha kararlı hale getirecekler. Bu yaklaşım çevre açısından da yararlı hiç kuşkusuz; artık her sene tonlarca bataryayı, devre kartını çöpe atmak zorunda kalmayacağız. Ben geri dönüşüme inanmıyorum. Sonuçta geri dönüşüm içinde üretimde kullanılan enerjinin aynısı hatta daha fazlası harcanıyor, belki ortaya çıkan çöpün miktarı azalıyor ama atmosferi ve su kaynaklarını aynı ölçüde zehirlemeye devam ediyoruz.
Engadget ya da Gizmodo gibi bir sitede, cep telefonu geliştirme kartı gördüm. Verilen linke gidince, karşıma daha önce alışveriş yaptığım bir üretici çıktı. Kartı gördüğüm site, 160 dolar gibi hatalı bir fiyat vermiş; zira verdikleri fiyata GSM modülü dahil değil.
112 dolardan başlayan baz model kart, aslında tipik bir Xscale platformu ve bu haliyle bir “cep telefonu” filan değil. Üzerinde GSM modülü olmadığı gibi, LCD ekran ve tuş takımı da bulunmuyor. Intel’in Xscale PXA270 işlemcisini kullanan kartta iki tip CPU hızı seçeneği var. Baz model 300 Mhz civarında, 30 dolar gibi bir ektra ödeyerek 520 Mhz’lik CPU’yu alabilirsiniz. Önceki ARM Cortex yazımda değindiğim gibi, Xscale işlemciler ARM tabanlı, daha doğru ifadeyle ARM IP’si kullanmaktalar.
128 MB RAM’le gelen geliştirme kartı, 512MB bir NAND barındırıyor. Dediğim gibi LCD ve tuş takımı ekstralar arasında; 3.5 inçlik 480×640 touchscreen LCD’ler desteklenebiliyor. Bluetooth, kamera kontrolorü (sensörü siz alıp takmak zorundasınız), SD yuvası, RTC (Gerçek zaman saati), USB ve seri port, kartın temel özellikleri. Dilerseniz ekstra ücret karşılığı GPS, GSM, GPRS ve WiFi modülü ekleyebiliyorsunuz.
Sanırım Çin üretimi, Windows CE yüklü telefonlarda genelde bu Intel Xscale platformunu kullanıyorlar. Sözgelimi, Piranha Twix ve Superfone SF 9040 ve SF 9080′in kesinlikle bu platformu kullandığını söyleyebilirim.
Kısacası artık cep telefonu üretmek son derece kolay. Bu tip bir kart aldıktan sonra tek yapmanız gereken, bir CAD/CAM programında dış kasayı tasarlamak ve Windows CE lisansı almak. Volume licensing ile, birkaç sene önce adet başına 3 dolar gibi bir fiyat almıştım. Plastik enjeksiyon kalıpları ucuz olmasalar da, birazcık piyasayı dolaşırsanız 5000 doların altında bir fiyata yaptırabileceğinizi iyi biliyorum; zira benzer özellikte bir kalıp için 5-6 sene önce aldığım fiyat 3500 dolar civarındaydı. Kalanı da yanılma payı olarak ekledim:) Bugün CNC makinalar ucuzlayıp bollaştığı için, çok daha iyi bit fiyat almanız da olasıdır.
Nokia’nın yeni çıkan bir modelini anlatan fuzuli yazılarımdan birini daha yazsam bundan 100 kat fazla okunurdu; ama gözünüzde büyüttüğünüz iş ve markaların aslında önemli filan olmadıklarını, sektörün sadece Intel, ARM, Texas Instruments gibi devlere gerçek anlamda bağlı olduğunu açıklayabilmek için yazdım bu yazıyı. Yarın öbür gün “komple Türk malı telefon yaptık, işte milli telefon” filan diye çıkan olursa da, bu yazıyı referans gösterip havasını bozarım diye düşündüm.
Yani ciddi ciddi ARGE yapmamız gerek artık, bunu okuyanlarda hemen gaza gelip ARGE filan yapacak değiller tabi; ama gördüğünüz gibi artık cep telefonu üretmek bile ayağa düştü ve yarattığı katma değer son derece düşük. RAKS tekrar cep telefonu alanına dönüş yapınca, bunu söyleme ihtiyacı duydum; çünkü daha ciddi şeylerle uğraşmalarını temenni ederim. Zamanında zor durumda olan Alman kimya devi BASF’a talip olmuşlardı; eh bugün de beklentim nanoteknolojiyle filan “hafiften” uğraşmaya başlamaları olur.
Popularity: 11% [?]
Olaya sadece ucuz taklit gözüyle bakmayalım. Şu ortada ki, Çin, zamanında Japonya’nın yaptığı gibi, piyasada olan birşeyi, hatta daha iyisini üretecek güce sahip. Elbette 100 dolara aldığınız Nokia 7500 kopyasının ekranı ve kamerası biraz daha kötü olacaktır; ama bu isteseler daha iyisini yapamayacakları anlamına da gelmez. Sonuç olarak taklit ürünlerin çok ucuz olması beklenir, onlar da bunu yapıyorlar. 
