Barış Atasoy

Artık çoğumuz hatırlamıyor bile olsakta, ilk clamshell telefonu çıkaran Motorola’ydı. Motorola Startac.

Motorola Startac, nedense Türkiye’de pek tutmayan bir model oldu. Aslında, neredeyse 10 yıl sonra clamshell modellerde yeniden devrim yapan Motorola RAZR serisi çıkana dek, doğru dürüst clamshell satışı yoktu.

Startac, bence zamanın en şık telefonuydu ve şaşırtıcı şekilde, 100 gramın altındaydı. Kocaman ve kullanışlı bir ekranı vardı. Çoğu Startac kullanıcısı farkında olmasa da, arka kısımdaki alana ek batarya takarak Startac’i şarj etmeden bir hafta kullanabiliyordunuz. Ben hediye olarak kız arkadaşıma bir tane almış (Motorola Startac 85), sonra kendime de almadığım için pişman olmuştum.

RAZR çılgınlığının durulmasının ardından, Motorola hikayenin başına dönüyor: dünyada kült bir model olan Startac serisini, Startac 3 ile diriltmek niyetinde. (Diğeri herhalde Nokia 8110, benimki hala duruyor!)

Gelgelelim, yeni StarTac III’ün bu misyonu sırtlayıp götürebileceği çok şüpheli.

Birincisi, telefon maalesef diğer ucuz, RAZR serisi dışındaki istiridye kabuğu Motorola modellerine benziyor. Kısacası, “retro” havayı yakalayamışlar. Oysa, ABD bunu otomobillerde kusursuz beceriyor: Yeni Ford Mustang’e bakın: olağanüstü “taze”, hatta gelecekten gelmiş gibi durmasına rağmen, 68 model bir Ford Mustang’in bütün dizayn öğelerini taşıyor. Yarım saniyelik bir bakışta bile, bunun bir Ford Mustang olduğunu anlamak mümkün.

İkincisi, telefonun özellikleri maalesef çok vasat. Oysa Startac serisi, zamanında yetenekli sayılabilecek bir telefondu ve oldukça fazla özelliği vardı. Gelgelelim, Motorola STARTACIII MS900, kameradan bile yoksun bırakılmış. Bu da onu RAZR dışındaki modeller arasında, arzu edilmeyen ve sıradan telefonlar arasına itmiş.

“Olmayan” sadece kamera da değil. 128 MB iç hafızaya rağmen, kart girişi yok. Doğrusunu isterseniz, fotograf çekemediği için bu önemli bir sorun sayılmaz. 128 MB hafızaya, en az 20 MP3 dosyası sığdırabilirsiniz. Zaten telefondan MP3 dinlemenin de pek keyif verdiği söylenemez. Allahtan MP3 dosyalarını çalabiliyor.

Dış kapakta uzunlamasına ve üç renkte yanan bir LED bulunuyor. STARTAC III, ucuz bir model olacağından, ek bir LCD koyma zahmetine girilmemiş. Üç renkte yanan bu LED sayesinde, en azından kapağı açmadan mesaj geldiğini, cevapsız çağrınız olduğunu anlayabiliyorsunuz.

89mm x 48.5mm x 19.6mm ölçülerindeki yeni Motorola StartacIII, 92 gr geliyor. Batarya ömrü 300 saat.

Türkiye ya da dünya genelindeki fiyatı hakkında ise şimdilik bir bilgi yok.

Sanırım 5 yıl önceydi; Intel Celeron-3 800 Mhz işlemcili ve 512 MB RAM”li bir masaüstüm vardı. İşlemci Celeron olmasına rağmen, sabit diskten monitöre kadar piyasadaki en iyi parçalarla toplamıştım.

O zamanlar halen 233 MMX bilgisayar kullanan bir arkadaşım, benim makinanın performansına hayran kalınca, ona da bir Intel P3 933 topladık. O zaman piyasadaki en üst modeller zaten bunlardı.

Sonra bahsettiğim arkadaşım,ortak bir arkadaşımızdan Novation Supernova II aldı. O zamanların en baba synthesizerlarından biriydi; hala da ilk beşe girer.

Alet 48 polifoniydi; hemen o zamanın “süper” makinası sayılan bilgisayarı açıp Reaktor”de sadece 5 polifoni bir parça çaldık. Süpriz şekilde bilgisayar inim inim inlemeye başladı!

Doğal olarak, Supernova içindeki işlemcinin 64 bit, 5 Ghz filan bir işlemci olduğunu düşündük. (Tabii o zamanlar böyle işlemciler hayaldi ve 64 bit işlemcileri sadece Sun,Silicon Graphics gibi Cray ayarında bilgisayarlar kullanıyordu)

Peki nasıl oluyordu da, her yıl yüzmilyonlarca bilgisayar satılırken, Novation gibi nisbeten kendi yağıyla kavrulan bir şirket, hem de sadece 2500 dolara, en fazla 20-30.000 satacak bir cihaz üretebiliyordu? (O zaman aldığımız 933 Mhz işlemcili bilgisayarın maliyeti 1200 doların üzerindeydi)

Üstelik, Novation bir bilgisayara göre çok daha pahalıya malolan bazı parçalara sahipti: hassas potanslar, tam regüle güç kaynağı ve son derece hassas çalışan D/A - A/D çeviriciler gibi.

Novation’ın kullandığı işlemciyi bulmak epeyce zor oldu; ama zamanında Amiga”nın da kullandığı, Motorola 68k mimarisi üzerine kurulu ColdFire işlemcisini kullandığını öğrendim. Hangi seri olduğunu şu an hatırlamıyorum; ancak en yeni seri olan Coldfire 5 bile yeni superscalar oldu (4”den başlayarak) ve 32 bitlik, 300-366 Mhz çalışan bir işlemci.

O akşam Reaktor ile yaptığımız testi daha sonra Athlon XP ile denemiştim (1.8 Ghz, 32 bitlik Athlonlardan). O zaman da ancak 9”a kadar çıkmıştım. Üstelik, öyle aman aman hesaplanması zor sesler de çalmıyordu parça.

Demek istediğim şu: ya kullandığımız x86 mimarisi işlemciler çok kötü tasarlanmış -ki kötü tasarım olduklarından şüphem yok; sadece me kadar kötü olduklarını bilmiyorum. x86 mimarisinin verimsizliği ile ilgili örneklere pozitifpc’de bolca rastlayabilirsiniz- ya da işletim sistemleri ve programlar oldukça kötü yazılıyorlar.

Sonuçta, hala bilgisayarların haddinden fazla pahalı olduklarını düşünüyorum yaptıkları işe göre.